elkibra - Rebetiko - WOMEN AND REBETISSES (με τον τροπο του Κ.Λ.)

2011-05-05T06:00:00.000-07:00

Οι άγγελοι των πεζοδρομίων και των "σπιτιών"...

Οtto Griebel, The naked whore, 1923

αφιερωμένο σ΄όλες αυτές τις γυναίκες που δέχονται πάνω στα σώματά τους τις στρατιές του αρσενικού γένους...

Έρχονται τα κύματα, το ένα μετά το άλλο και χρυσά είναι, με αφρούς αγκαλιασμένα. Κι είναι παλιά κύματα από θάλασσες πόλεων που βούλιαξαν και κανείς πιά δε μιλάει γι αυτές.

Κουφάρια πόλεων γεμάτα σώματα γυναικών νεκρά που κάποτε λαμπύριζαν. Σειρές έρχονται τα κύματα σιωπηλά γιατί κι ο ήχος πνίγηκε μαζί με τις πολιτείες... Και τα σώματα γνέφουν με διάστικτα σινιάλα να προειδοποιήσουν, αλλά καμιά δε τ΄ακούει. Κι αν τ΄άκουαν τι;

Και επαναλαμβάνουν και ξαναπαίρνουν τους ίδιους δρόμους απ΄την αρχή, γιατί έτσι είναι οι άνθρωποι. Κάνουν και ξανακάνουν τα ίδια λάθη, νομίζοντας πως γιά λίγο θα κρατήσει, πως κάτι ευκαιριακό είναι και παραπέρα, θα βρουν τη γαλήνη. Όμως η γαλήνη δεν έρχεται. Φεύγουν απ΄τον έναν και παν στον άλλον και ίδιοι όλοι είναι με διαφορές ασήμαντες.

Και ελπίζουν, όλο ελπίζουν γιατί η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Και πεθαίνειη ελπίδα, συνήθως πριν απ΄αυτές, αφήνοντάς τες να κοιτιούνται στον καθρέφτη, ν΄ακουμπάν τις ρυτίδες τους και να διαπιστώνουν πως η ζωή γλίστρησε μες απ΄τα χέρια τους, σα το σαπούνι...

OTTO DIX, Girl at the mirror, 1921

Οι "αμαρτωλές",

τα χανουμάκια,

οι πρόστυχες,

οι πόρνες,

οι πουτάνες,

οι γυναίκες "ελευθερίων ηθών",

οι γυναίκες του δρόμου/του πεζοδρόμιου/της νύχτας,

οι broadies...

Δε φτάνουν τα κότσια μου γιά να μπω βαθιά σ΄ένα τόσο ευαίσθητο και περίπλοκο θέμα. Ούτε θα κουράσω με ιστορικές πληροφορίες και στατιστικές (που, άλλωστε, δεν υπάρχουν). Θα προσπαθήσω μόνο ν΄ακουμπήσω κάποιες παραμέτρους, σε σχέση με το "ρεμπέτικο" και όχι μόνο...

Αν, με τα παρακάτω, κινδυνέψω να χαρακτηριστώ σαν υπερασπιστής της πορνείας, ρομαντικός ή αδιάφορος παρατηρητής της, γράψτε λάθος! Απλά, δε μπορώ τα κροκοδείλια δάκρυα γιά κάτι που ποτέ δε πρόκειται να εκλείψει. Εννοώ, την έτσι ή αλλιώς πορνεία...

Μέσα στο μυαλό των ανθρώπων, ιδιαίτερα στων ανδρών, συνωστίζονται πλήθη από μουχλιασμένες, ανεπεξέργαστες προκαταλήψεις, χριστιανικές υποκρισίες, μισογυνισμός αντιλήψεις περί μονογαμίας (γυναικείας, όχι ανδρικής...), προσωπικά τραύματα κλπ. κλπ. ’Ολ’ αυτά και πολλά άλλα, ανακατεμένα με φυσιολογικές ορμές, κληρονομημένες απ τους μηχανισμούς της ζωής.

Υπάρχει ένα άρρωστο νήμα που ενώνει τους βιασμούς άμαχου πληθυσμού (και αυτό δε γίνεται μόνο σε χώρες της Αφρικής, τό΄κανε και ο υπέροχος και νικηφόρος σοβιετικός στρατός όταν μπήκε στο Βερολίνο, βιάζοντας πάνω από 80.000 γυναίκες), την παιδοφιλία, τους καθημερινούς βιασμούς γυναικών, την "εξαγορά" θέσεων γιά καριέρα, το καινούριο φρούτο με τις εκτρώσεις θηλυκών εμβρύων τα τελευταία χρόνια κλπ. κλπ., όλα τα αμέτρητα...

οίκοι ανοχής στο Βαρδάρη, 1917 - ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 1900-1960, Χρίστος Ζ αφείρης, φωτ. Συλλογή Άρη Παπατζήκα, εκδ. ΕΞΑΝΤΑ

Ειδικά το θέμα της πορνείας είναι περιτυλιγμένο με άφθονη υποκρισία, φόβο και δέος. Ακόμα και οι φεμινιστικοί κύκλοι διστάζουν να τ΄αντικρύσουν καταπρόσωπα κι ένας απ΄τους λόγους είναι πως δεν έχουν να προτείνουν απολύτως τίποτα, όπως και κανείς άλλος.

Ας μη χαθούμε όμως σε κυκεώνες τρύπιων απόψεων, ιδιαίτερα όταν οι κοινωνίες που τις ονομάζουμε "πολιτισμένες" έχουν σαν έναν απ΄τους κύριους μοχλούς προώθησης την κρυφή ή φανερή πορνογραφία (πορνογραφία, όχι ερωτισμό) που διαχέεται σ΄όλα τους τα επίπεδα.

Ο ορισμός πορνεία = παραχώρηση του ανθρώπινου σώματος γιά σεξουαλικές πράξεις έναντι αμοιβής, είναι κι αυτός υποκριτικός. Καλύτερα, η επαγγελματική πορνεία παίζει με ανοιχτά χαρτιά. Πληρώνεις. Στα άλλα επίπεδα, σε άλλους κύκλους, εκεί που, δήθεν, δε πληρώνονται, το παιχνίδι παίζεται με περιτύλιγμα σελοφάν και γαρνιτούρες, σα τα τραγικά μπουκέτα που φτιάχνουν οι ανθοπώλες/ισσες.

οίκος ανοχής του Βαρδάρη. Δεξιά, γυναίκες στην είσοδο των "σπιτιών" - όπως και παραπάνω.

Το "ρεμπέτικο" ανάφερε τη λέξη νταβατζής από πολύ νωρίς, ήδη απ΄τα μικρασιάτικα του ’10 και του ’20, πριν έρθουν εδώ οι πρόσφυγες.
"Αμαρτωλές" και χανουμάκια λέγαν αυτές τις γυναίκες. Κάπου εκεί κατέτασσαν και τις αλανιάρες (η λέξη επιζεί στα κότόπουλα, χάριν αστεϊσμού...). Βλ. και λέξη αλάνης στο http://www.klika.gr/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=277&Itemid=171

Βρίθουν προειδοποιήσεων τα "ρεμπέτικα". Κύρια προς τις γυναίκες. Γιατί οι γυναίκες δεν έχουν μυαλό (...), ενώ οι άνδρες έχουν (...). Οι προειδοποιήσεις προς αυτές είναι αντιφατικές. Απ΄τη μιά, πρέπει να βιαστούν να "δεσμευτούν" (να περάσουν δηλαδή από την εξουσία της οικογένειας στην εξουσία του άντρα), γιατί η νεότητά τους είναι "σύντομη"και γρήγορα θα μαραθεί. Απ΄την άλλη, τις καλούν στη ρεμπέτικη, ανέμελλη ζωή. Με μέτρο όμως και να μη "παρεκτραπούν" γιατί τότε θα πέσουν χαμηλά, και κανείς δε θα τους δίνει σημασία γιατί, έτσι κι αλλιώς, αυτές φταίνε, μιά γιά πάντα κλπ. κλπ. Ε, και τότε, γιατί τόση αγάπη γι αυτά τα τραγούδια, καλέ μου κύριε; Μα, γιατί αυτά τα τραγούδια περιγράφουν τη ζωή και τις αντιφάσεις της. Όχι τις τοτινές, αλλά τις αείποτε. Τα ίδια ακριβώς συμβαίνουν και σήμερα, πίσω από τη βιτρίνα...

τρία τραγούδια γιά το θέμα

1. http://www.esnips.com/doc/dfe0c582-086f-4571-b956-320e607b4d5f/06-Esimane-Mesanuxta

2. http://www.esnips.com/doc/b48b62c4-f4fb-465c-98bc-7d49c97ca2fa/04-H-Kataigida

3. http://www.esnips.com/doc/3543f6b0-ff86-4e4b-a22c-aac5a9a460ff/Opoios-gnwrise-ti-ftwheia,-1951-(perist.)

"They are all human beings, even the broads", λέει ο καλός, αγαθός και κακομοίρης Φραντς Μπίμπερκοπφ στο αριστουργηματικό βιβλίο του Alfred Döblin (http://www.kirjasto.sci.fi/adoblin.htm), BERLIN ALEXANDERPLATZ , ένα βιβλίο που συντελεί σε μιά καλύτερη κατανόηση του "ρεμπέτικου". (εκδ. ΟΔΥΣΣΕΑΣ, 1982)

broad, broady, (σε αμερικάνικη διάλεκτο του 1910 - και παραπέρα - σημαίνει,

1. πόρνη

2. γυναίκα

3. άνδρας ομοφυλόφιλος που πουλιέται (διάλεκτος των Μαύρων του 1930)___________________________________________

Στο μυαλό του Μάρκου Βαμβακάρη (και όχι μόνο βέβαια...) ο κόσμος χωρίζεται σε ανθρώπους και σε γυναίκες (βλ. ΜΑΡΚΟΣ ΒΑΜΒΑΚΑΡΗΣ - ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ, Αθήνα 1973, σελ. 165)

Μιά γυναίκα που γίνεται πόρνη εκτοξεύεται ακόμα πιό πέρα απ΄το ανθρώπινο είδος στο οποίο δεν ανήκει, έτσι κι αλλιώς, σύμφωνα με το σμπαραλιασμένο ανδρικό συλλογικό υποσυνείδητο.

Η λέξη πουτάνα είναι χωμένη στο βούρκο ως το λαιμό αλλά ταυτόχρονα, στη λαϊκή ή λαϊκίζουσα, πέρα γιά πέρα, Ελλάδα, είναι πιά μιά λέξη που αλλάζει φύλο και περνάει με άνεση στο αρσενικό. Ανάλογα με το χρωματισμό της φωνής σημαίνει, έξυπνος, καπάτσος, πονηρός, αξιοθαύμαστος...

___________________________________________

Μιά γυναικεία φωνή μιλάει γι "αυτές"

(από το περιοδικό "Λαϊκό τραγούδι", τεύχος 10, Δεκέμβριος 2004, σελ. - συνέντευξη της Πόλυς Πάνου από τον Θωμά Κοροβίνη)

"... Είχε γράψει (ο Κώστας Βίρβος σε μουσική του Δερβενιώτη) την "Αμαρτωλή" ειδικά γιά τις γυναίκες της νύχτας, του πεζοδρομίου. Αφού μιλάει ανοιχτά γιά κόκκινα φανάρια. Τα κόκκινα φανάρια υπήρχαν τότε. Κι άκου τι λέει τώρα αυτό το τραγούδι. (αρχίζει και το σιγοτραγουδάει)

Είμαι μιά γυναίκα αμαρτωλή,/ένα από τα ανθρώπινα συντρίμμια,/για να ζω πουλάω το φιλί/στης ζωής τα μαύρα καλντερίμια./Μα προτού κοινωνία με φτύσεις/την ευθύνη αλλού να ζητήσεις.

Δε θέλω ν΄ακούω αυτό το τραγούδι. Δε θέλω και δε μπορώ ούτε να το ακούω ούτε να το τραγουδώ. Έχω εμπειρίες μ΄αυτό το τραγούδι απίστευτες. Μόλις κλείναν τα σπίτια, οι κοπέλες που εργαζόντουσαν τότε σ΄εκείνους τους χώρους - εγώ δε τις θεωρώ πόρνες, γιά χίλιους λόγους βρέθηκαν εκεί, είναι οι τελευταίες που φταίνε - κατέφευγαν σ΄εμένα"..."...Ερχόντουσαν με την παρέα τους στο μαγαζί, γιατί ήταν μόνιμη συντροφιά δίπλα τους, ήθελαν κάποιον άνθρωπο να έχουν κι αυτές. Και μόλις μπαίνανε, από την πόρτα ακόμα, στου "ΤΖΙΜΗ ΤΟΥ ΧΟΝΤΡΟΥ" φώναζαν "Πολάρα" - όπως έλεγαν το Στέλιο (Καζαντζίδη) "Στελάρα", έτσι κι εμε΄να δε με λέγανε ποτέ "Πόλυ" και τραβούσαν τα μαλλιά τους. "Το τραγούδι μας" ούρλιαζαν, τρελαινόντουσαν. Αυτές κάνανε χοντρούς λογαριασμούς. Και καθόντουσαν μπροστά στα πρώτα τραπέζια και μόλις ξεκινούσα το τραγούδι κάναν έτσι μιά στα χέρια τους με κείνα τα χοντρά ποτήρια και κόβανε φλέβες, φλέβες βαθιά, μιλάμε να σφάζονται, να φαίνονται κομένοι οι τένοντες, να ξεσκίζονται οι σάρκες τους και να τις παίρνουν τα αίματα. Γέμιζε ο τόπος αίματα και πριονίδια, γιατί τις έβαζαν οι άνθρωποι του μαγαζιού πριονίδια γιά να κλείσουν οι ανοιχτές πληγές που αιμορραγούσαν, να σταματήσει το αίμα. Αυτές δε δεχόντουσαν, "αφείστε μας" φώναζαν, ήθελαν να φαίνεται το αίμα"..."Αίμα, αίμα πασαλειμένες με αίμα, το δέρμα και τα ρούχα τους. κυνηγημένες, καταραμένες γυναίκες, όλη η μοναξιά τους και η απόγνωσή τους έβγαινε εκείνη τη στιγμή"..."Ήταν κάτι που το ζούσαν αυτές, κάτι πολύ αυθεντικό, δε μπορούσες να τους αντισταθείς. όλο το πάθος της ζωής τους έβγαινε εκεί, σ΄αυτό το τραγούδι και στο αίμα τους που χυνόταν ασταμάτητα".

http://vimeo.com/5320947

2011-03-08T02:17:00.001-08:00

Είναι απ΄το 1922. Κορίτσια, μαθήτριες (;) από τη Σμύρνη που ντύθηκαν στα λευκά και κρατώντας ελληνικές σημαίες κατέβηκαν να υποδεχτούν τον ελευθερωτή ελληνικό στρατό. Φυσούσε εκείνη τη μέρα, ανέμιζαν τα μαλλιά τους.

Αυτά τα κορίτσια πίστευαν στη ζωή, είχαν όνειρα, όπως έχετε κι εσείς. Μετά από λίγο καιρό θα πέφταν στα σκοτάδια του πανικού μιάς κόλασης. Κάποιες απ΄αυτές μπορεί να επέζησαν, μπορεί να τα κατάφεραν να έρθουν στην Ελλάδα. Κάποιες, ελάχιστες, ίσως ζουν ακόμα...

Γι αυτές τις γυναίκες που ήρθαν από τα εκεί μέρη και δοκίμασαν τη τύχη τους στο τραγούδι μιλάει, κύρια, αυτό το blog.

Αν αυτά σου λένε κάτι, και αφού δεις παρακάτω, δείξε μου ότι υπάρχουν γυναίκες που μπαίνετε σ΄αυτό το blog. Γίνε follower σ΄αυτό που βλέπεις στη δεξιά στήλη, πρώτο-πρώτο...

2011-03-06T04:16:00.001-08:00

group Rebetisses

και

elkibra-rebetisses.blogspot.com (με τον τρόπο του Κ.Λ.)

Δυό, έως ουτοπικές προσπάθειες που απευθύνονται (πρώτιστα) στις γυναίκες και θέλουν να δώσουν το έναυσμα για να χτίσετε, εσείς οι ίδιες, μιά ανεξάρτητη και καινούρια θηλυκή γλώσσα που να βγάλει μπροστά μιά νέα άποψη και να ανατρέπει τις εγκαθιδρυμένες μυθολογίες μας, εφ΄όλης της ύλης...
Αμήν...

http://www.facebook.com/home.php?sk=group_159583810728903

2011-02-13T05:54:00.000-08:00

Γιά τα μέλη

του

Rebetiko Co

Μανέδες δεν ακούν οι σημερινοί άνθρωποι. Είναι δύσκολοι, βαρείς, μελαγχολικοί, δεν υπάρχουν πιά αναφορές, ζούμε στη φάση της καταναγκαστικής "ευτυχίας" που επιβάλλεται και μας ναρκώνει με το ζόρι, για να μη βλέπουμε τη μαυρίλα που σκεπάζει όλο και περισσότερο την ομορφιά της ζωής.

Σας εμπιστεύομαι δυό μανέδες του Κώστα Μασέλου Νούρου (elkibra-Nouros.blogspot.com).

Στον έναν, το Χουζάμ μανέ, δοκιμάστε ν΄αντικαταστήσετε το

"ποιός έχει μαύρη την καρδιά"

με το

¨ποιός έχει μιά λευκή καρδιά".

Στον δεύτερο, Ματζόρε μανέ, μέσα σε δυό στίχους, σε δυό αράδες, λέει ότι έχει χρειαστεί εκατομμύρια σελίδες βιβλίων...

1. Χουζάμ μανές

http://www.speedyshare.com/files/26842197/_.mp3

2. Ματζόρε μανές

http://www.speedyshare.com/files/26842197/_.mp3

2011-02-12T08:51:00.001-08:00

Είμαι μιά τσαχπίνα (1934)
συνθ. Θ. Παπαδόπουλου
τρ. Ρόζα Εσκενάζι

http://www.speedyshare.com/files/26827824/Eimai_mia_tsaxpina_-_Roza_Eskenazy.mp3

2011-01-21T11:18:00.000-08:00

Rebetiko Co.

see/bl. http://www.facebook.com/home.php?sk=group_130565273677633&notif_t=group_activity

2010-12-17T12:47:00.000-08:00

Ζουρλοπαινεμένης γέννα

2010-12-16T03:33:00.000-08:00

Δείτε το μέχρι το τέλος όμως

ο χορός των Γάλλων απάχηδων σε αγγλοσαξωνική έκδοση

η γαλλική έκδοση

και η αποβλάκωση στη γελοιοποίηση των πάντων...

η σχέση και σύνδεση με τους Έλληνες μάγκες,
επί του ηλεκτρονικού "πιεστηρίου"...

2010-11-25T16:28:00.000-08:00

Δέσποινα Μαρικιά
μιά γυναίκα - συμπλήρωμα...

Στη σαχλή ταινία "Οι Παπατζήδες" (1954) όταν είναι η στιγμή της γνωστής συνταγή της σκηνής στα μπουζούκια, βλέπουμε μιά ακόμα άγνωστη τραγουδίστρια. Κάθεται στο πάλκο, δίπλα στο Σπύρο Καλφόπουλο και λέει δυό τραγούδια του. Η σκηνή είναι ντουμπλαρισμένη και η ανδρική φωνή που ακούγεται δεν είναι του Καλφόπουλου, αλλά του Θανάση Ευγενικού.
Και στα δυό τραγουδάει, πρώτη φωνή, η Δέσποινα Μαρικιά. Το πρώτο τραγούδι είναι το "Όλα τα παιδιά μέσα στη πιάτσα" και το δεύτερο, "Απ΄τα κιτάπια μου θα σε ξεγράψω".

Η Δ.Μ. είναι κλεισμένη μέσα στο καβούκι της. Δεν είναι θέμα σκηνοθέτη, ο Αλέκος Σακελλάριος ήταν πολύ ικανός στη δουλιά του - αδιάφορος όμως σ΄αυτή τη ταινία. Οι σκηνοθέτες δεν αναμειγνύονταν όταν καλούσαν ένα μουσικό σχήμα να παίξει. Είναι εκείνη που είναι μαγκωμένη και η ισχύς του Καλφόπουλου επάνω της. Τον κοιτάζει μ΄ένα βλέμμα ανέκφραστο. Είναι η γυναίκα - συμπλήρωμα. η φωνή της βγαίνει αβίαστα αλλά, μόνο αυτό.

Δε ξέρουμε τίποτα περισσότερο γι αυτή τη γυναίκα. Ούτε καν αν ο Καλφόπουλος τη χρησιμοποιούσε και σε άλλες ευκαιρίες. Ο Καλφόπουλος, πολύ ικανός συνθέτης και πνιγμένος μέσα στο Υπερ-Εγώ του, δε την ανάφερε ποτέ. Καθόλου παράξενο, αν σκεφτούμε πως ούτε ο Μάρκος ανάφερε, παρεπιπτόντως, στην εξιστόρηση της ζωής του τη Σοφίτσα Αμπατζή - Καρίβαλη, ενώ είχε συνεργαστεί μαζί της, όχι μόνο στο πάλκο αλλά και δισκογραφικά...

στο 2:42

2010-11-23T10:41:00.000-08:00

Βρίσκοντας κοινά σημεία...

2010-11-20T11:26:00.000-08:00

Rebetisses

group στο Facebook

http://www.facebook.com/home.php?sk=group_159583810728903

Δε πίστεψα ποτέ στην έννοια Ρεμπέτισσες. Ναι, υπήρχε κάποιος αριθμός γυναικών που για διάφορες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες, κύρια στη μουσικά οργασμιακή δεκαετία του ´30, ασπάστηκαν το Ρεμπέτικο (=ανέμελλο) τρόπο ζωής.

Οι γυναίκες όμως είναι προικισμένες από τη φύση μ΄ένα μηχανισμό αυτοδιατήρησης γιατί παράγουν ζωή.

Εξαιρέσεις βέβαια υπήρχαν. Κάποιες ελάχιστες που μπήκαν στο γκεζί κι έμειναν εκεί ως το τέλος. Η συντριπτική πλειοψηφία όμως αποσύρθηκε και καλά έκανε.

Μ΄ένα παραπλήσιο τρόπο, δε πιστεύω στις γυναίκες που χορεύουν ζεϊμπέκικο.
Ο ζεϊμπέκικος ήταν ένα αντρικό σύμβολο επίδειξης μαγκιάς. Γι αυτούς που καταλάβαιναν βαθύτερα το χορό, ήταν ένας τρόπος εξωτερίκευσης, με σεμνό τρόπο, αυτών που νιώθουν οι άντρες και δε μπορούν/δε τολμούν να τα αρθρώσουν.

Είναι καλύτερα να το πω αλλιώς.
ΕΙΝΑΙ ΧΑΣΙΜΟ ΧΡΟΝΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΒΗΜΑΤΑ ΜΠΡΟΣΤΑ, ΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΚΑΠΟΙΕΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΑΝΤΡΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΓΚΗ ΜΙΑΣ ΔΙΚΗΣ ΤΟΥΣ, ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ, "ΓΛΩΣΣΑΣ" ΠΟΥ ΔΕ ΠΗΓΑΙΝΕΙ ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥΣ ΡΟΛΟΪ (ΑΝ ΔΕ ΦΤΑΣΟΥΜΕ ΣΤΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ, ΠΡΑΓΜΑ ΠΟΥ ΔΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΤΟΥΣ ΘΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ ΔΙΝΕΙ ΣΗΜΑΤΑ), ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΟ ΝΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΕΓΚΛΕΙΣΤΕΣ Σ΄ΑΥΤΟ ΤΟ ΡΟΛΟ.

Έτζι, η έννοια αυτού του group είναι να ανασύρει μεν από τη λήθη αυτές τις γυναίκες που κέντησαν τον αντρικό ουρανό του ρεμπέτικου με τη καθοριστική συμβολή τους και με τις εξαίσιες φωνές τους ΑΛΛΑ ΚΥΡΙΑ, να περάσει σε κάποια άλλα τοπία.

2010-10-23T12:22:00.001-07:00

Ξεκλειδώνοντας τραγούδια...

και χτίζοντας γέφυρες ανάμεσα στο τότε και το σήμερα

Σταύρος Καλούμενος

Οι προκαταλήψεις κάθονται

στο κεφάλι,

στ΄αυτιά

για στη...μύτη;

Πάντα πίστευα πως τα Ρεμπέτικα είναι, με διάφορους τρόπους,

ειλικρινείς εξομολογήσεις, όχι μόνο βαθιάς αγάπης αλλά, κύρια,

εξομολογήσεις αντρικής αδυναμίας να φέρουν βόλτα αυτό το ιδιότυπο

πλάσμα που λέγεται γυναίκα και που, πράγμα παράξενο(...), δε μας

μοιάζει...

βλ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/10/blog-post_23.html

2010-10-15T05:48:00.000-07:00

Brainstorming

brainwashing?

Το Ρεμπέτικο, στη συντριπτική πλειοψηφία των τραγουδιών του, μιλάει για τη γυναίκα.

Σε κάποια τραγούδια, κυρίως στα Μικρασιάτικα την υμνεί, ενώ στα περισσότερα άλλα απορεί για το πως μπορεί να είναι τόσο διαφορετική από μας, την ψιλοαπειλεί, τη φρονηματίζει, τη στολίζει με σωρεία επιθέτων, της κάνει ψυχολογικό πόλεμο και την κλαδεύει με ψυχολογικούς καταναγκασμούς...

Στο επίπεδο που δεν έχει συνειδητοποιήσει κάποιος (και είναι ο κανόνας), τι κρύβεται πίσω απ΄όλο αυτό, η επίμονη ακρόαση Ρεμπέτικων περνάει στο υποσυνείδητο μιά συγκεκριμένη στάση απέναντι στις γυναίκες και την αναπαράγει.

Αποτέλεσμα όλων αυτών;

Οι γυναίκες, με το ένα ή άλλο τρόπο, βρίσκουν κάποιες βολικές λύσεις.

Οι άντρες, αυξάνουν την ποινή της αυτο-φυλάκισής τους στη βαθύτερη μοναξιά...

2010-10-15T04:37:00.000-07:00

http://www.facebook.com/home.php?sk=group_159583810728903

Facebook

group

Rebetisses - Ρεμπέτισσες

ένα group που δεν είναι αυτό που ακούγεται

Join it!

2010-10-14T13:56:00.000-07:00

Γλέντα με,

φως μου, γλέντα με,

με τα φιλιά σου κέντα με

http://www.esnips.com/doc/0d2c170d-49d6-497b-b633-10e92d1aaa35/07-��-��-��-��-��-��-[��

2010-10-10T08:07:00.000-07:00

http://www.blognoblat.com.br/musicas/768%20Sodade,%20Meu%20Bem%20Sodade.mp3

2010-10-10T03:44:00.000-07:00

Eva Louisa

2010-10-07T12:52:00.001-07:00

2010-10-05T11:10:00.000-07:00

Ρωξάνη
Roshanak

روشنک)

( = η φωτεινή ομορφιά της αυγής )

αφιερωμένο σ΄όλες τις γυναίκες που κάποια μέρα
θα πρέπει να ξαναβγάλουν την ιστορία τους στο φως

Μ΄ένα, φαινομενικά, περίεργο τρόπο το παρακάτω σημείωμα έχει να κάνει με το Ρεμπέτικο και τη στάση των Ελλήνων απέναντι στους Μικρασιάτες, τους Πόντιους και τους Πολίτες.

Είναι γνωστό ότι εκείνα τα μέρη ήταν πάντα πλούσια και εύφορα, όπως επίσης γνωστό ότι η Παλιά Ελλάδα ψωμολίμαζε, ήδη απ΄την αρχαιότητα.

Είναι επίσης γνωστό εκείνο το σαχλό "πας μη Έλλην βάρβαρος"(αν και η λέξη βάρβαρος δεν είχε ακριβώς το ίδιο νόημα που έχει σήμερα), μιά αντίληψη που συνεχίζεται άθικτη ως τις μέρες μας.

Η βασική σκέψη είναι ότι, η παλιά αυτή αντίληψη, περασμένη και τυπωμένη στο συλλογικό ασυνείδητο, ήταν και μιά απ΄τις πολλές αιτίες που έκανε τους γηγενείς Έλληνες να βλέπουν με μισό μάτι τους πρόσφυγες, με αισθήματα μίσους αλλά και ζήλειας.

Η ίδια αντίληψη, αφαιρουμένης της ζήλειας, συνεχίζεται και σήμερα απέναντι στους ξένους μετανάστες. Ανάλογο πρόβλημα υπάρχει και ογκούται σ΄όλη την Ευρώπη.
Τελικά, πρόκειται για την υπεροψία των νεότερων "πλαστικών" κοινωνιών της δήθεν ευημερίας, απέναντι στα θλιβερά απομεινάρια παμπάλαιων, λαμπρών και πραγματικά πλούσιων πολιτισμών, άσχετα αν οι πληθυσμοί τους ζούσαν μέσα στη φτώχεια. Η φτώχεια ήταν τότε μιά φυσιολογική κατάσταση και καθόλου δε βιώνονταν όπως σήμερα.

Σήμερα,

τελείως φευγάτος από την πραγματικότητα, ενώ η Κίνα βάζει πόδι μέσα στην Ελλάδα, και ενώ το blog RAMNOUSIA μου ταχυδρομεί τα καθημερινά δηλητηριώδη και πικρά παράπονα Ελλήνων πολιτών, έχω κατρακυλήσει χιλιάδες χρόνια πίσω και φαντασιώνομαι με τη Ρωξάνη...

Ποιά Ρωξάνη;

Ας αρχίσει να ξετυλίγεται το νήμα από απρόβλεπτη πλευρά.

Ας ξεκινήσει με μιά Roxanne από το 1978, με τους Police και το νεαρό τότε Sting

Για να είμαι ειλικρινής, η φαντασίωση άρχισε με τη Rosário Dawson

που έπαιξε το ρόλο της Ρωξάνης στο φιλμ Alexander the Great με τον Kolin Farell. Η ερωτική σκηνή της πρώτης νύχτας τους θα μπορούσε να ερεθίσει κι ένα άγαλμα.

Ο σκηνοθέτης Oliver Stone, σύμφωνα με τις δοσμένες συνταγές, παρουσιάζει τη Ρωξάνη σαν ένα μελαψό, ανήμερο σεξουαλικό θηρίο που δαμάζεται και υποκύπτει στον ξανθό και λευκό Αλέξανδρο, αυτη την τόσο αμφιλεγόμενη και δαιμονική προσωπικότητα.

Συνέχεια μιάς παλιάς συνταγής όπως εδώ, όπου βλέπουμε τη Ρωξάνη μπροστά στον Αλέξανδρο, όχι μελαψή μεν αλλά, σύμφωνα με τα δεδομένα της εποχής

Αυτή είναι μιά εξειδανικευμένη εικόνα της Ρωξάνης, από Ιρανική γυναικεία σελίδα.

Το κορίτσι αυτό ήταν μιά π΄τις πολλές κόρες του Μεγάλου Βασιλιά Δαρείου του 3ου. Γεννήθηκε περίπου το 347 π.Χ. και πέθανε δολοφονημένη περίπου το 309 π.Χ., κάνοντας το λάθος να μπει σε μιά Δυναστεία όπου συνέβαιναν τα μύρια όσα.

Λέγεται ότι ο Αλέξανδρος την αγάπησε. Λέγεται όμως κι ότι ήταν μιά απ΄τις πολλές διπλωματικές κινήσεις που έκανε για να τά΄χει με τους Πέρσες και τους τοπικούς ηγεμόνες καλά. Οι αντιδράσεις απ΄τον περίγυρό του ήταν μεγάλες. Ο θεός μας με μιά μιξοβάρβαρη;

μιξοβάρβαρος = όχι ακριβώς βάρβαρη. Με λιγότερες ή περισσότερες επήρρειες

κάποιου πολιτισμού και κουλτούρας, μέσα στη βαρβαρότητά της

Αυτά τα λέγαν Μακεδόνες πολέμαρχοι με παρελθόν βοσκού ή αγρότη...

Ο Αλέξανδρος έκανε βέβαια αυτό που του έλεγε το λαμπρό μυαλό του και δε σταμάτησε σε μιά σύζυγο που, απ΄ότι γράφει ο Αριανός, «λέγεται ότι η 16χρονη Ρωξάνη ήταν η ωραιότερη ασιάτισσα, που είχε δει μέχρι τότε η στρατιά μετά από τη γυναίκα του Δαρείου». Παντρεύτηκε την Εστάτειρα(Στατείρα) ή Βαρσίνη κατά τον Αρριανό, που ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Δαρείου και, σύμφωνα με μαρτυρία του Αριστόβουλου, με την Παρυσάτη, κόρη του Όσχου(Αρταξέρξη). Μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου η Στάτειρα ή Βαρσίνη και η μικρότερη αδερφή της δολοφονήθηκαν από τη Ρωξάνη (323). Το 311 ο Κάσσανδρος οργάνωσε τη δολοφονία της Ρωξάνης και του γιού της σβήνοντας από το χάρτη κάθε νόμιμο διάδοχο του Αλέξανδρου...

Κλείνοντας, στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε εικόνες από γυναίκες της ιρανικής ιστορίας που έπαιξαν μεγάλο ρόλο και κανείς δε μας μίλησε ποτέ γι αυτές...

Brave Persian Women

2010-10-04T01:41:00.001-07:00

2010-09-19T05:32:00.001-07:00

Σε μιά γυναίκα

δίχως ταυτότητα...

Υπάρχει ένα οργανικό κομμάτι από το 1936, ένα τσιφτετέλι με τον τίτλο "Χουζάμ . Στο κλαρίνο φυσάει ο Νίκος Καρακώστας, μιά μορφή της παραδοσιακής μουσικής.

κάποιες πληροφορίες στο

http://www.gardiki.net/content/view/436/1/

Ο άνθρωπος αυτός δε ξετρέλαινε μόνο την ύπαιθρο, αλλά άφησε τη στάμπα του και σε πλήθος μικρασιάτικων και Ρεμπέτικων συνεργασιών του (κύρια στο δεύτερο).

Το "Χουζάμ" το ανακάλυψα πολύ πρόσφατα και μού΄χει γίνει ένα είδος συντρόφου που με σηκώνει. Δε ξέρω που με πάει, σηκώνει όμως ένα φρέσκο και φωτεινό αεράκι μες το κεφάλι μου, τραβώντας με μακριά απ΄αυτά που δε γουστάρω και που, κάποιες στιγμές, με κάνουν να σκουντουφλάω.

Με πρότρεψε και να σκαρώσω ένα ποιηματάκι που υπάρχει εδώ, από κάτω. Εκεί μπορείτε ν΄ακούσετε και το οργανικό Χουζάμ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/09/blog-post_1800.html

Φυσάει κεντώντας λοιπόν ο Νίκος Καρακώστας και υπάρχει και μιά άγνωστη γυναίκα που παίζει τα ζίλια.

Γι αυτήν είναι περισσότερο γραμένο αυτό το σημείωμα.

Ο ρόλος της ήταν να συνοδέψει και ν΄αμολήσει και κάποιο χαιρετισμό. Το κάνει λέγοντας, "γειά σου Καρακώστα, γειά σου", μετά απο μιά παρατεταμένη εκπνοή του στο κλαρίνο. Επιστρέφει μ΄ένα "όπα, όπα " λίγο αργότερα, προσθέτει ένα "ω-ωχ " και στο τέλος ακριβώς του οργανικού, πετάει ένα "όπα όπα, γλεντάτε! "που είναι και το μοναδικό της δισκογραφίας.

Ουσιαστικά, δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, συνήθιζαν να το λένε στα γλέντια και στα πανηγύρια.

Δε ξέρω γιατί με ακουμπάει τόσο πολύ αυτό το "γλεντάτε".

Δε ξέρω αν ζει αυτή η γυναίκα ή αν βολτάρει στα Ηλύσια Πεδία ανάμεσα στους ασπάλαθους. Όπου και να βρίσκεται όμως, εδώ, κάτω ή απάνω, στέλνω ένα χαιρετισμό στη ψυχή της κι ένα απαλό χάδι στο μάγουλό της...

2010-09-10T00:55:00.000-07:00

2010-09-07T16:24:00.000-07:00

Ένα τραγούδι που αφιερώνεται σ΄όλες τις γυναίκες που επισκέπτονται αυτή τη σελίδα
μαζί με ένα μεγάλο ευχαριστώ

http://www.esnips.com/doc/af15dc93-eb4f-47ab-b16c-0f6856bd766d/��-��-��-��-��---��-��

Όσα χρόνια κι αν περάσουν (1948)

συνθ. Γιάννης Τατασόπουλος

στίχοι: Μπάμπη Βασιλειάδη (Τσάντα)

τραγουδούν: Σούλα Καλφοπούλου, Γιάννης Τατασόπουλος

2010-09-07T13:51:00.000-07:00

Από κορίτσι στη μοναχική ζωή

VIRGINIA NICHOLSON
"SINGLED OUT.
HOW TWO MILLION WOMEN SURVIVED
WITHOUT MEN AFTER THE FIRST WORLD WAR"
VIKING
(Το παρακάτω δημοσιεύτηκε στη μεγαλύτερη εφημερίδα της Σουηδίας Dagens Nyheter στις 11 Μαϊου 2008. Υπογράφεται από την Oline Stig, συγγραφέα γεννημένη το 1966 .

Oταν ήμουν μικρή πίστευα ότι ήταν προ-αποφασισμένο με ποιόν θα παντευόμουνα. Όλα ήταν σχεδιασμένα, κανονισμένα, αυτός υπήρχε κάπου και με περίμενε. Ο μεγάλος μου φόβος ήταν, μήπως ο Θεός είχε υπολογίσει λάθος και με είχε λησμονήσει. Αργότερα, ο φόβος μεταβλήθηκε σε ρομαντικό όνειρο. Είχα αποφασίσει να μη παντρευτώ ποτέ. Θα μετακόμιζα στο Παρίσι, θα είχα, το λιγότερο, τρεις εραστές και ίσως μία γάτα.

Οι φαντασιώσεις της παιδικής μου ηλικίας γιά μιά μοναχική ζωή συμπίπτουν με τη γενική εικόνα που δίνουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και η λαϊκή κουλτούρα γύρω μου. Το να ζεις μόνη παρουσιάζεται είτε σαν ενδιαφέρον και γοητευτικό - εφόσον είσαι νέα, όμορφη και ζεις σε μεγάλη πόλη- είτε σα μαρτύριο. Ειδικά γιά τις γυναίκες το Διαδίκτυο είναι πλημμυρισμένο από σελίδες γνωριμιών. Η συμβίωση είναι αυτό που παρουσιάζεται σα φυσιολογικό. Παρόλ΄αυτά, σύμφωνα με πρόσφατη στατιστική, κάθε τρίτο ενήλικο άτομο στη Σουηδία ζει μόνο. Δε λαμβάνονται υπόψη άτομα που συνοικούν με τα παιδιά τους.

Γιατί εκλαμβάνεται ακόμα η μοναχική ζωή σαν ανωμαλία; Εξαιτίας παλιών μουχλιασμένων προκαταλήψεων; Ή ονειρεύονται όλοι/ες, βαθιά μέσα τους, μιά συμβίωση; Με απλά λόγια, μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αγάπη;

Η Εγγλέζα κοινωνιολόγος-ιστορικός Virginia Nicholson έγραψε ένα βιβλίο γι αυτές που αναγκάστηκαν, παρά τη θέλησή τους. Στο "Singled out" σκιαγραφεί την ιστορία της πρώτης στην ιστορία μεγάλης ομάδας μοναχικών γυναικών. Οι "περισσευούμενες γυναίκες" ήταν η ονομασία που δόθηκε στις Εγγλέζες γυναίκες που βρίσκονταν σε ηλικία γάμου στη διάρκεια του 1ου Παγκοσμίου πολέμου, όταν η πίστα του χορού άδειασε από νέους άντρες.

Το βιβλίο της Nicholson είναι ενδιαφέρον, σε κατακτάει όσο κι αν σε μερικά σημείο είναι μπερδεμένο. Συλλέγει περιγραφές από ιστορικά γεγονότα και παραδείγματα από τη σύγχρονη λογοτεχνία, με λεπτομερειακά προσωπικά πορτρέτα. Αλλά, παρόλο που τα τελευταία είναι υπερβολικά πολλά και κάνουν το κείμενο να χάνει τη συνοχή του, αυτές οι μικρές βιογραφίες του δίνουν ζωή. Το βιβλίο καταδεικνύει πως άλλαξε η στάση της κοινωνίας απέναντι στις ανύπαντρες γυναίκες και πως αυτές άλλαξαν την κοινωνία. Εξετάζει όμως και το πως αισθάνονταν τη μοναξιά τους, στις αρχές του περασμένου αιώνα.

"Μόνο ένα στα δέκα κορίτσια μπορεί να ελπίζει σε γάμο. Δε πρόκειται για γρίφο, είναι καθαρά στατιστικά στοιχεία. Οι άντρες που θα παντρευόσασταν είναι νεκροί. Πρέπει να τα καταφέρετε στη ζωή όσο πιό καλά μπορείτε".

Αυτα τα πικρά λόγια ειπώθηκαν από τον διευθυντή του σπουδαστήριου Bournemouths στα κορίτσια του 1917. Τέσσερα χρόνια αργότερα επισημοποιήθηκε από την Απογραφή το πλεόνασμα των γυναικών με αριθμούς: 1.720.802. Ο Τύπος στρογγυλοποίησε αμέσως τον αριθμό προς τα πάνω. "Δυό εκατομμύρια γυναίκες δε θα γίνουν ποτέ σύζυγοι", ήταν ο τίτλος στην Daily Express. Οι συζητήσεις γιά το γυναικείο πλεόνασμα πήραν ένα τραγικό περιεόμενο και συνεχίστηκαν γιά μήνες. Γελοιογραφίες με αντικείμενο ομάδες απελπισμένων γυναικών που κυνηγούσαν μοναχικούς άντρες εναλάσσονταν με κάθετες συμβουλές και θεωρίες γιά αφανισμό. Κάποιοι υποστήριζαν ότι η Απογραφή είχε κάνει λάθος, άλλοι συμβούλευαν τις γυναίκες να μεταναστεύσουν. "Ένα πλεόνασμα δύο εκατομμυρίων γυναικών είναι τόσο τεράστιο και ανεξέλεγκτο που λίγοι αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητά του" έγραφε ο κύριος αρθρογράφος των Times.

Πώς επηρρεάστηκαν οι γυναίκες απ΄αυτό το διάλογο; Χωρίς αμφιβολία τους δημιούργησε άγχος. Πολλές είχαν χάσει συγγενείς και αγαπημένους στον πόλεμο, οι περισσότερες ήταν ανεκπαίδευτες και δεν είχαν δικαίωμα ψήφου. Επιπλέον, άκουγαν ότι αποτελούσαν και πρόβλημα. Ήταν πολλές και χωρίς μέλλον. Η May Wedderburn Cannan που αργότερα έγινε συγγραφέας, διηγείται πως ενώ βρισκόταν στο μετρό, επιστρέφοντας στο σπίτι της από διάφορες δουλιές (με ιώτα) του ποδαριού, άκουγε τις γραμμές του τρένου να τραγουδάνε: "γυναίκες, περισσεύετε...γυναίκες, περισσεύετε...γυναίκες, περισσεύετε".

Τις είδαν και σαν απειλή. Πολλές είχαν αρχίσει να εργάζονται στη διάρκεια του πολέμου, οι σουφραζέτες είχαν ανοίξει το δρόμο στο φεμινισμό, δεν ήταν καθόλου γενική η άποψη ότι όλες έβλεπαν σα σκοπό της ζωής τους να γίνουν νοικοκυρές. Όταν οι στρατιώτες επέστρεψαν από τον πόλεμο τραυματισμένοι και ανάπηροι, οι γυναίκες τους ανταγωνίζονταν στην αγορά εργασίας. Η αντίδραση από τον απειλούμενο ανδρισμό ήταν πικρή και απόπνεε μισογυνία. Ψυχολόγοι και φιλόσοφοι έγραφαν εγχειρίδια γιά το πως έπρεπε να χειριστούν τη μοντέρνα γυναίκα και πως θα την έκαναν να πειθαρχήσει. "Οι ιδέες κοχλάζουν στο μικρό και φορτωμένο εγκέφαλό της/... Δε θέλω να παντρευτώ, λέει με αποστροφή. Θέλω να ζήσω τη ζωή μου/... Προσπαθεί να κρύψει το σεξουαλικό μαγνητισμό της με άθλια ρούχα, απεριποίητα μαλλιά, φοράει χοντροπάππουτσα και παίρνει άκομψες πόζες".

Η διάγνωση γιά τις γυναίκες που δεν είχαν γευτεί που δεν είχαν γευτεί τη συζυγική ευτυχία του γάμου ήταν, σύμφωνα με τον Walter M. Gallichan, ψυχική σκλήρυνση που εκφραζόταν με κυριαρχική, τυραννική και παγωμένη διάθεση. Τα στατιστικά στοιχεία δείχναν ότι η κακή υγεία, η εγκληματικότητα, οι τρέλα και οι αυτοκτονίες ήταν πολύ πιό συνηθισμένες στις νέες αυτές γυναίκες. Ο φιλόσοφος Anthony M. Luduvici προχώρησε ακόμα πιό πέρα, προφητεύοντας ένα μελλοντικό πόλεμο ανάμεσα στα δύο φύλα όπου οι γυναίκες θα έβγαιναν νικήτριες, κάνοντας τους άντρες αδύναμους δότες σπέρματος. Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους θα δημιουργούσε μιά αποσεξουαλικοποιημένη γυναίκα όπου "μόνο η έλλειψη τριχοφυίας και τα σεξουαλικά της όργανα θα δείχναν ότι κάποτε υπήρξε μιά σύζυγος".

Οι προκαταλήψεις όμως συνάντησαν και αντίσταση. Το γεγονός ότι κάθε τέταρτη γυναίκα στην Αγγλία ήταν μόνη στη διάρκεια της δεκαετίας του ΄20, βιώθηκε μεν σαν απειλή και σα κοινωνικός κίνδυνος, αλλά ήταν ταυτόχρονα και μιά πραγματικότητα που η κοινωνία ήταν αναγκασμένηνα τη δεχτεί. Πολλοί συζητητές υποστήριζαν, και με το δίκηο τους, ότι δεν ήτανε λάθος των γυναικών ότι οι άντρες είχαν εξοντωθεί στον πόλεμο.

Κι έτσι, άρχισε ο μακρύς δρόμος προς ένα κόσμο πιό δίκαιο. Οι γυναίκες άνω των 30 απόκτησαν δικαίωμα ψήφου, νέες ευκαιρίες εκπαίδευσης ξεκίνησαν, σύνταξη έλαβαν και οι ανύπαντρες. Ένα μεγάλο μέρος απ΄τις "περισσευούμενες" γίναν δασκάλες, σχεδόν 80% απ΄αυτές πήραν πτυχίο απ΄τα πανεπιστήμια του Cambridge και Oxford το 1920 και αφιερώθηκαν στο επάγγελμά τους.

Το να είσαι ανύπαντρη δε σήμαινε πιά ότι σε βλέπαν σα μιά γελοία γεροντοκόρη που καθόταν και μπάλωνε κάλτσες, θρηνώντας τη χαμένη ζωή της. Η Nicholson εννοεί ότι αυτές οι γυναίκες συνήργησαν σε μεγάλο βαθμό στο να εδραιωθεί η ισότητα των φύλων στην Αγγλία με όλ΄αυτά που πέτυχαν, αλλά και έχτισαν μιά εικόνα καλού παραδείγματος γιά τις επόμενες γενιές. Βάζει το ερώτημα, τί θά΄χε συμβεί αν οι στρατιώτες δεν είχαν χαθεί στον πόλεμο; Δυό εκατομμύρια νοικοκυρές δε θα είχαν παίξει το ρόλο που έπαιξαν στην κοινωνική εξέλιξη.

Και η αγάπη; Το βιβλίο της Nicholson ξεχειλίζει απ΄αυτήν. Δυστυχισμένες ή ευτυχισμένες, λεσβίες ή όχι, μέσα κι έξω απ΄τη ζωή. Καμιά απ΄τις γυναίκες που τους πήρε συνεντεύξεις δε λέει ότι έζησε χωρίς αγάπη. Απλώς, αυτή πήρε διάφορες μορφές. Μιά γυναίκα λέει ότι βίωσε τον πρώτο της κεραυνοβόλο έρωτα στα 82, μιά άλλη δεν έπαψε ποτέ να αγαπάει κάποιον που παντρεύτηκε μιά άλλη, μιά τρίτη έζησε ευτυχισμένη με μιά άλλη γυναίκα, αν και η αγάπη τους κρυβόταν στο σκοτάδι. Μερικές παντρεύτηκαν, παρά τις αντίξοες συνθήκες. Μερικές αγάπησαν μόνο την εργασία τους. Καμιάς η ζωή δεν έμοιζε κάποιας άλλης κι αυτό δε προξενεί έκπληξη.

Το βιβλίο της Nicholson δείχνει πως ο μύθος της μόνης γυναίκας αναπροσαρμόστηκε σε μιά περίοδο κοινωνικών αλλαγών. Πολλά πράγματα είναι πιά διαφορετικά, τουλάχιστο στο κομμάτι του κόσμου που ζούμε. Οι σημερινοί μόνοι άνθρωποι δεν αποτελούν μιά καθορισμένη ομάδα. Καλώς ή κακώς. Κανείς δε τους αμαυρώνει, κανείς δε τους αρνείται το δικαίωμα να υπάρχουν. Αλλά, απ΄την άλλη μεριά, πότε ακούσαμε πρόσφατα ένα πολιτικό να μιλάει γιά τα δικαιώματα των μοναχικών; Και οι μύθοι γιά τη μοναχική είναι, στο βάθος, άθικτοι. Συνεχίζουν να βιώνονται με κάποια λύπηση.

"Είναι οι Σουηδοί ο πιό μοναχικός λαός του κόσμου;". Έτσι ήχησε η ρητορική ερώτηση όταν η στατιστική των μοναχικών νοικοκυριών παρουσιάστηκε στα δελτία ειδήσεων. Υποθέτω ότι ήθελαν να μας κάνουν να νιώσουμε ένα κρύο ρίγος στη ραχοκοκκαλιά.

Ποιός μας λέει ότι αισθανόμαστε μόνες και δυστυχείς επειδή ζούμε μιά μοναχική ζωή;

OLINE STING

2010-08-19T06:13:00.001-07:00

Μόρτισσα κι αλάνι

Ακούστε αυτό το τραγούδι, χάρη θα μου κάνετε.

Ακόμα μεγαλύτερη χάρη αν σχολιάσετε και πείτε τι συναισθήματα σας δημιουργεί η μουσική και, ΚΥΡΙΑ, οι στίχοι.

Α, ξέχασα.

Μιά και είναι δανεικό από το Youtube, δεν ευθύνομαι για τις ανακατεμένες και χωρίς νόημα επιλογές της "εικονογράφησής" του. Ίσως είναι καλύτερα να κλείσετε τα μάτια καθώς το ακούτε.

Έχω πολλές φορές αναρωτηθεί, τί είν΄αυτό που με τρελαίνει μ΄αυτό το τραγούδι...

Έχει μιά πολύ καλή μουσική, αυτού του μεγάλου μπαγάσα και εξαιρετικά ευαίσθητου βιολιτζή Γιάννη Δραγάτση (Ογδοντάκη) και τραγουδάει ο υπέροχος Βαγγελάκης Σωφρονίου.

Είναι ένα καθαρά νταηλίδικο τραγούδι. Οι στίχοι του όμως, γιατί τόσο πολύ μ΄αγγίζουν;

Και τι μας ενδιαφέρει, θα μου πείτε; Πιστεύω πως ενδιαφέρει γιατί σπάνια οι αρσενικοί ανοίγουν το στόμα τους έτζι.

Λέω λοιπόν στον εαυτό μου, τί είν΄αυτό, ρε παιδί μου, που σ΄αρέσει; Το νταηλίκι; Δε θά΄λεγα, δε κουβαλάω τέτοια στοιχεία μέσα μου, εκτός κι αν χτυπήσει το μαύρο καμπανάκι ή ξεχειλίσει το μαύρο ποτάμι...

Μήπως η προαναγγελλία βίας απέναντι σε μιά γυναίκα; Κάθε άλλο.

Μήπως το πάθος που φαίνεται να έχει γι αυτήν ο πρωταγωνιστής του τραγουδιού ενώ εκείνη κάποιον άλλον αγαπάει; Ούτε, καθόλου.

Μπας και είναι η φαινομενική αδιαφορία του για τη φυλάκιση (κι ας φάω δεκαπέντε...) αν τη σφάξει ατζέμικα; Όχι.

Το μοντέλο του σκληρού άντρα από το παρελθόν; Ούτε αυτό.

Ε τότε, τί;

Δε θα μπορέσω να ξέρω, όπως λέγαν οι λαϊκοί άνθρωποι. Κάτι μέσα μου το ξέρει, μα δε το λέει...

Ίσως ο τίτλος του παρακάτω παλιού καφενείου να είναι κάποια απάντηση...

2010-08-03T09:53:00.001-07:00

2010-08-02T14:39:00.001-07:00

2010-08-02T14:33:00.000-07:00

Δυό αναρτήσεις

με ενδιαφέρον

για τις γυναίκες

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2008/07/blog-post.html

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/08/blog-post_4585.html

2010-07-24T04:47:00.000-07:00

Το Ρεμπέτικο

και

ερωτήματα που απευθύνονται στις γυναίκες

http://www.e-orfeas.gr/singing/rebetiko/2384-article.html

2010-07-19T03:55:00.000-07:00

Η ζωή

της

Φωφώς Αμπατζή

βλ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/07/blog-post_19.html

2010-07-17T14:10:00.000-07:00

Το βουνό που κοιλοπονούσε

και γέννησε ποντίκι

και

η Σοφία Καρίβαλη

Έχω γράψει πολλές φορές ότι το "ρεμπέτικο" ήταν μιά ανδρική υπόθεση, ανδροκρατούνταν και συνεχίζει να ανδροκρατείται. Οι αντιρρήσεις είναι πολλές, το ξέρω και καταλαβαίνω τους λόγους. Ο πιό απλός είναι πως, "μα, το ρεμπέτικο όλο γιά τις γυναίκες μιλάει, τι μας λες τώρα;". Ας το αφήσουμε να αιωρείται...

Η έρευνα είναι κι αυτή ανδροκρατούμενη. Συνηθέστατα, εστιάζει σε ένα σωρό τελείως ασήμαντες λεπτομέρειες, αφήνοντας την ουσία να της ξεφεύγει.

Δίνω ένα παράδειγμα, ανάμεσα στα χιλιάδες.
Το παρακάτω μικρό κειμενάκι είναι αντιγραμένο από την εξαιρετικά πολύτιμη ιστοσελίδα sealabs που αποτελεί το πιό σημαντικό βοήθημα και πηγή γι αυτούς/ές που θέλουν να μελετήσουν τα τραγούδια.

Είναι ένα κειμενάκι-σχόλιο γιά το τραγούδι του Μάρκου Βαμβακάρη, αντιγραμένο, με τη σειρά του, από το βιβλίο του Παναγιώτη Κουνάδη, Μάρκος Βαμβακάρης 1905-1972, "Eγώ μάγκας γεννήθηκα και μάγκας θα πεθάνω".

(ακολουθώ την ορθογραφία του κειμένου)

" Τρυφερό ερωτικό τραγούδι, ακόμα ένα θαυμασμού, πόθου και επιθυμίας προς το ωραίο φύλο. Σύμφωνα με την αφήγηση του μουσικού Παντελή Καρίβαλη, φίλου και συνεργάτη του Μάρκου, το τραγούδι αυτό αφορά σε συγκεκριμένο γεγονός που έλαβε χώρα στην Κοκκινιά, όταν γυρνώντας κάποια μέρα απ΄τη δουλειά τους "εντόπισαν" το ωραίο κορίτσι που καθόταν στα "μπλέ της παραθύρια", και ο ίδιος έχει συμβάλλει στην τελική διαμόρφωση των στίχων. Δίσκος ODEON GA 7116. O Ηλίας Πετροπουλος μεταφέρει από το περιοδικό "Το νέο λαϊκό τραγούδι" του Νοεμβρίου του 1938 την πρώτη, πιθανόν εκδοχή του τραγουδιού, που είχε δώσει ο συνθέτης γιά δημοσίευση πριν ακόμα περάσει στη δισκογραφία. Η εκδοχή αυτή έχει αρκετές μικροδιαφορές. "Πέρναγα, σ΄αντίκρυσα στα μπλε σου παραθύρια κι έβγαινες και σου θαύμαζα τα δυό σμιχτά σου φρίδια. Φεύγεις από την γειτονιά σου και σαν τρελός γυρίζω, με παίρνει το παράπονο, γιά σένανε δακρίζω. Πού να γυρίσω να σε βρω στη γη, στην οικουμένη; έφυγες και μ΄άφησες με την καρδιά καμένη. Μη με πληγώνεις και πονώ, να πας στη γειτονιά σου, γιά να περνάω να κοιτώ τα μπλε παράθυρά σου". Στην αυτοβιογραφία του (σελ. 172) ο Μάρκος δίνει άλλη εκδοχή από αυτή του Παντελή Καρίβαλη. "Και εδουλεύαμε μαζί αλλά η μελαγχολία μου δε λέγεται, διότι δεν ημπορούσα να κοιμηθώ καθόλου, εθυμόμουν την ελεεινή, την πρώτη γυναίκα, που χώρισα. H Βουλγάρα ήξερε το περιστατικό και μου έκανε κι αυτή κουράγιο για να την ξεχάσω, διότι ήθελε να με έχει. Είχα χωρίσει και πήγαινα ζούλα τη νύχτα και της χτυπούσα τα παράθυρα. Άλλοτε δε μ΄άνοιγε κι άλλες φορές μου άνοιγε. Δεν ασχολιόντανε αν ήταν μέσα ο αγαπητικός της. Όχι που το είδα , αλλά μπορεί και να ήτανε. Τέτοια ήταν αυτή. Εξ ου και το τραγούδι "τα μπλε σου παραθύρια". Η ως Βουλγάρα αναφερόμενη στην αφήγηση ήταν η Έλλη Πετρίδου. H αντίφαση αυτής της αφήγησης σε σχέση με τα κατατεθέντα από τον Παντ. Καρίβαλη, είναι ότι ο στίχος στο τραγούδι αναφέρει "σ΄αντίκρυζα ψηλά στα παραθύρια", που σημαίνει ότι δε βρίσκονταν σε ισόγειο, αλλά σε όροφο, οπότε δεν ήταν δυνατόν να φτάνει γιά να τα χτυπάει ο Μάρκος. Σκέψεις για το τι μπορεί να συνέβη. (Σχόλια του Παναγ. Κουνάδη κλπ...).

Πρέπει ν΄αναγνωρίσουμε ότι ο Παναγιώτης Κουνάδης έχει κάνει πολλή δουλειά γιά το ρεμπέτικο. Είναι όμως γιά να πέσεις κάτω και να χτυπιέσαι απ΄τα γέλια όταν αρχίζει να γράφει.
Το παραπάνω κείμενο είναι τελείως αδιάφορο. Υποκρίνεται πως παρέχει στοιχεία ανώ δε παρέχει παρά σαπουνόφουσκες.
Το συγκεκριμένο τραγούδι ήταν ένα απ΄τα αγαπημένα των πρώτων ερωτευμένων με το ρεμπέτικο και το Μάρκο. Οι στίχοι είναι απλοί, κάτι που χαρακτήριζε το Μάρκο, θυμίζουν στιχάκια λαϊκών ημερολογίων. Η επισήμανση της "συμβολής" του Παντ. Καρίβαλη και πως διαμορφώθηκε η τελική μορφή από το Μάρκο, είναι γιά γέλια. Το αν τα παράθυρα ήταν στο ισόγειο ή στον όροφο, είναι ένα... συγκλονιστικά ενδιαφέρον θέμα που μόνο ειδικοί ντετέκτιβς θα μπορούσαν να το ξεδιαλύνουν...

Το δραματικό είναι πως τέτοιου είδους γραφτά δεν έχουν μόνο πονηρό σκοπό μπουρδολογίας. Οι γράφοντες συμπάσχουν με τα τρομερά και συγκλονιστικά και δραματικά παθήματα του Μάρκου Βαμβακάρη, γιατί τους θυμίζουν, ίσως, παραπλήσια δικά τους και νιώθουν αλληλεγγύη προς τον "παθόντα".Πάει αυτό...Λίγο πιό κάτω,στον κατάλογο του sealabs, είναι το τραγούδι "Πιά δεν με γελάς" που είναι και ο κύριος λόγος αυτής της ανάρτησης. Το τραγούδι σχολιάζεται επίσης από τον Παναγιώτη Κουνάδη που συνεχίζει ακάθεκτος, χαρακτηρίζοντας, επιφανειακά, το τραγούδι σα "φιλοφεμινιστικό", κάτι που φοριέται ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια σα κρίση γιά μιά συγκεκριμένη κατηγορία "ρεμπέτικων".

"Φιλοφεμινιστικό" τραγούδι με την εξαίρετη Σοφία Καρίβαλη στην πρώτη της ηχογράφηση τον Ιανουάριο του 1937. Σημειώνουμε ότι η Σοφία Καρίβαλη, ήταν η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε σε ρεμπέτικο πάλκο με μπουζούκια. Αυτό έγινε το καλοκαίρι του 1935 στην Κοκκινιά στο μαγαζί του Μάρκου, με τους Μάρκο, Στράτο, Μπάτη, Δελιά και Σκαρβέλη. Ορχήστρα με μπουζούκι και κιθάρα (Περιστέρης-Σκαρβέλης). Δίσκος ODEON GA 1985".

To κλείσιμο της λέξης φιλοφεμινιστικό σε εισαγωγικά (κάτι που το συνηθίζω κι εγώ στο έπακρο), μπορεί να λειτουργεί σα πολυπρόσωπη ασπίδα. Μπορεί να το εννοεί ειρωνικά, περιπαικτικά, κριτικά. Έχει όμως, άθελά του, δώσει ένα έμμεσο στίγμα ιδεολογίας με το

" Τρυφερό ερωτικό τραγούδι, ακόμα ένα θαυμασμού, πόθου και επιθυμίας προς το ωραίο φύλο" που έγραφε στο προηγούμενο σχόλιο γιά τα "Μπλε παράθυρα". Ο χαρακτηρισμός "ωραίο φυλο" είναι, κατά τη γνώμη μου, ξεπερασμένος, γερασμένος, μπαγιάτικος, μουχλιασμένος και συντηρητικός, άσχετα αν χρησιμοποιείται ακόμα ευρέως...

Οι στίχοι του τραγουδιού είναι οι παρακάτω:

Η Σοφία Αμπατζή (Kαρίβαλη) ήταν η μικρότερη αδερφή της Μεγάλης Ρίτας Αμπατζή

Πιά δε με γελάς

συνθ. Κώστα Σκαρβέλη

τρ. Σοφία Καρίβαλη

Mη με σταματάς στο δρόμο, μη μου λες ότι μπορείς, (2)

να με ξανακαταφέρεις πάλι εσύ να με χαρείς.

Μ΄έχασες, για να το ξέρεις, τώρα πιά δε με γελάς, (2)

νά΄μαι σκλάβα μες το σπίτι, πάντα να με τυραννάς.

Μεθυσμένος κάθε βράδυ νά΄ρχεσαι να με ρωτά, (2)

που πηγαίνω και γυρίζω κι ότι βρίσκεις να τα σπας.

Λεύτερη θα είμαι πάντα, όπου θέλω να γυρνώ, (2)

δίχως βάσανα και ντέρτια τη ζωή μου να περνώ

Aκούστε και το τραγούδι γιά να ξέρετε για τι μιλάμε.

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Pia%20de%20me%20gelas%2C%201937%20%28Skarveli%29.mp3

(συνεχίζεται)

2010-07-17T10:26:00.001-07:00

2010-07-04T02:50:00.000-07:00

Όταν οι γυναίκες τολμούσαν...

2010-07-04T02:24:00.001-07:00

2010-07-04T02:20:00.000-07:00

Γιά σένα, θηλυκή αναγνώστρια! - Το you, female reader!

2010-06-07T07:05:00.000-07:00

Καλωσόρισες!!!

Πληκτρολόγησες, γιά κάποιους λόγους τη λέξη Rebetisses, ή οδηγήθηκες εδώ από άλλη σελίδα. Το blog αυτό είναι στημένο από έναν αρσενικό και θέλω να σου πω γιατί τό΄φτιαξα.

Εσύ, όταν ακούς τη λέξη ρεμπέτισσες πάει το μυαλό σου στη Σωτ. Μπέλλου, τη Μαρίκα Νίνου, τη Ρόζα Εσκενάζι (ίσως), άντε και σε ονόματα σα της Γεωργακοπούλου, Νταίζης Σταυροπούλου κλπ. κλπ. Μέσα εδώ δε θα βρεις πολλά γι αυτές. Κάτι λίγα μόνο. Γι αυτές, ας μιλήσουν άλλες/οι.

Εγώ κάνω κάτι άλλο. Βγάζω στο φως τις παλιότερες που βούλιαξαν, που χάθηκαν, που σιώπησαν, που αποσύρθηκαν ή τις "απέσυραν", που ξεχάστηκαν, που τις αντιμετωπίζουν σα μαχαιροπήρουνα, σα φαντάσματα, σα κομπάρσες της ιστορίας που ονομάζεται "ρεμπέτικο" που, γιά τις/τους περισσότερες/ους, ξεκινάει με το Μάρκο Βαμβακάρη...

Ήμουν κι εγώ έτσι κάποτε. Τυφλός και κουφός. Άκουγα τον άντρα τραγουδιστή. Αν υπήρχε δεύτερη γυναικεία φωνή, δε μού΄λεγε τίποτα. Συνήθως, δε πρόσεχα πως τη λέγαν, ούτε και μ΄ενδιέφερε. Αρρώστεια...

Κοίταξε αυτή τη φωτογραφία...

Είναι απ΄το 1922. Κορίτσια, μαθήτριες (;) από τη Σμύρνη που ντύθηκαν στα λευκά και κρατώντας ελληνικές σημαίες κατέβηκαν να υποδεχτούν τον ελευθερωτή ελληνικό στρατό. Φυσούσε εκείνη τη μέρα, ανέμιζαν τα μαλλιά τους.
Αυτά τα κορίτσια πίστευαν στη ζωή, είχαν όνειρα, όπως έχετε κι εσείς. Μετά από λίγο καιρό θα πέφταν στα σκοτάδια του πανικού μιάς κόλασης. Κάποιες απ΄αυτές μπορεί να επέζησαν, μπορεί να τα κατάφεραν να έρθουν στην Ελλάδα. Κάποιες, ελάχιστες, ίσως ζουν ακόμα...
Γι αυτές τις γυναίκες που ήρθαν από τα εκεί μέρη και δοκίμασαν τη τύχη τους στο τραγούδι μιλάει, κύρια, αυτό το blog.
Αν αυτά σου λένε κάτι, και αφού δεις παρακάτω, δείξε μου ότι υπάρχουν γυναίκες που μπαίνετε σ΄αυτό το blog. Γίνε follower σ΄αυτό που βλέπεις στη δεξιά στήλη, πρώτο-πρώτο...

2010-06-02T07:35:00.000-07:00

Η "Μαργαρίτα" - ένα τραγούδι γιά να θυμίζει στις γυναίκες

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/01%20I%20Margarita%20-%20Abadzi%2C%20Rita.mp3

Ο έμπορος (τι είδους έμπορος…;)

Ανασύρω εδώ ένα τραγούδι παραπεταμένο αλλά, κατά τη γνώμη μου, πολύ σημαντικό, και γιά το περιεχόμενο των στίχων του.

Είναι η ”Μαργαρίτα” (1937) του Σ. Χρυσίνη, παιγμένη απ΄τα ασημένια του δάχτυλα και τραγουδισμένη από τη Μεγάλη Ρίτα Αμπατζή (elkibra-Ritaabadzi.blogspot.com) που απλώς, ερμηνεύει. Χωρίς χαιρετισμούς, χωρίς τίποτα. Σεμνά κι απέριττα.
Βρίσκω πως το τραγούδι είναι σημαντικό γιατί,

α. είναι ίσως το μοναδικό με καθαρά ειρωνικούς στίχους. Ρίχνει μπηχτές προς όλες τις κατευθύνσεις.

β. αν οι στίχοι είναι γραμένοι από αντρικό χέρι, μπράβο του! Υποψιάζομαι όμως ότι είναι γυναικείος δάκτυλος, ο οποίος, βέβαια, δεν αναφέρεται. Την έφαγε το σκοτάδι…

γ. Βρίσκω ότι η ”έξυπνη”, επαναλαμβανόμενη και απλή μελωδία του θα μπορούσε να είχε γραφτεί στις μέρες μας, δίχως να ξενίζει. Ίσως αυτό να είναι και μιά απάντηση στο ερώτημα που τίθεται συχνά, αν μπορούν να γραφτούν ρεμπέτικα τραγούδια σήμερα.

δ. Αν ο ”έμπορας” που αναφέρεται δεν είναι απ΄τους πλανόδιους που πουλούσαν είδη προικός και οικιακής χρήσης, αλλά ”περιτύλιγμα” γιά να μη πει νταβατζής, ρίχνει και μιά σπόντα στο θέμα της πορνείας, ένα θέμα ταμπού που δε συζητιέται ποτέ και πουθενά…

Το τραγούδι υπάρχει πεντακάθαρο στο album του Charles Howard, Rembetika after Censorship 1937-1947 , GREEK MUSIC FROM THE UNDERGROUND, cd 4.

Η Μαργαρίτα

Η καημέν΄η Μαργαρίτα να ξεφύγει δεν μπορεί,
πως επάτησε στην πίτα, μοναχή της απορεί.(πατάω την πίτα = την πατάω, δε πετυχαίνω σε κάτι).
Την επάντρεψ΄η μαμά της με τον πρώην έμπορά της
και της έχει στ΄όνομά της προίκα απείραχτη, γερή.

Έχει μιά καλή παράγκα, μα δεν θέλει να το πει,
εκατόν πενήντα φράγκα έδωσε γιά τη σκεπή.
Έχει όλα τα προικιά της π΄απορεί όποιος τα δει,
ένα τρύπιο μαξιλάρι και μιά κούνια γιά παιδί.

Στον περίπατο την βγάζει να ζηλεύ΄η γειτονιά
και τα λούσα που της βάζει, δε τα βάζει άλλη καμιά.
Τη βοήθησε η τύχη κι είναι σ΄όλα τυχερή,
πέντε φράγκα έχ΄η πήχυ το φουστάνι που φορεί.

Κι έτσι τώρα η Μαργαρίτα έχει όλα τα καλά.
Πάτησε γερά στην πίτα κι έχει και λεφτά πολλά.
Μ΄ένα δίφραγκο γυρίζει, πότ΄εδώ και πότ΄εκεί,
με πενήντα δράμια ρύζι την περνάει την Κυριακή.

2010-05-20T16:41:00.000-07:00

Η Στέλλα η Χασκίλ

2010-04-06T03:03:00.000-07:00

Η υγρή και απέραντα μελαγχολική

Στέλλα Χασκίλ

βλ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/04/blog-post_5465.html

2010-04-03T06:22:00.000-07:00

THE GREAT LADY OF THE REBETIKO SONG (...)

Η ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΎ

Η ψυχολογία του ραγιά,

εν έτει 2010,

χώνει τη φουσκωμένη και

παρακμιακή κοιλιά της

στον "τάφο" της

Ρόζας Εσκενάζι

βλ.http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/04/2010.html

2010-04-02T09:43:00.000-07:00

(ένα κείμενο-κυρίως-για τις γυναίκες)

"Γειά σου Γιαννάκι μου κολπαδόρε" (1936)

, κόντρα στο

"Χωρίς εσένα" του Φίλιππου Πλιάτσικα+Ευσταθίας (2005)

--------------------------------------------------------------------------------------

βλ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/04/blog-post_01.html

2010-03-27T03:27:00.000-07:00

Οι "καφκικοί" καταναγκασμοί

στο ρεμπέτικο...

______________________

ένα κείμενο για τις γυναίκες

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/03/blog-post_26.html

2010-03-17T13:47:00.000-07:00

Γεωργία Μπλάνα

βλ.

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/03/blog-post_17.html

2010-03-12T11:08:00.000-08:00

Τελείως απρόσμενο

αλλά,

τόση η αποθέωση του kitch

που δεν άντεξα στον πειρασμό...

2010-03-11T15:28:00.000-08:00

Mαρίκα Καναροπούλου

το άγνωστο πολυεδρικό διαμάντι

βλ.
http://elkibra-rebetisses.blogspot.com/search/label/Μαρίκα%20Καναροπούλου%20(Τουρκαλίτσα)

2010-03-08T09:34:00.000-08:00

Μικρές, μικρούλες, μικρουλάκια...

Η Καίτη Γκρέυ σε ηλικία 14 χρονών

Προχτές είδα μιά μικρή πού΄ταν μεσ΄απ΄του Ψυρρή

και της πέφτω δίπλα, "σ΄αγαπώ" της είπ΄"αμάν, Κατινάκι μου"!

Μελαχροινή μικρούλα, μη με πεισματώνεις...

Θέλω να σε παντρευτώ, δίχως προίκα και λεφτό,

πέστο της μαμάκας σου, μικρουλάκι μου...

από το "Κατινάκι" (1937) Γρηγόρη Ασίκη

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/12%20Gr%20Asikis%20-%20To%20Katinaki.mp3

Αν θα έπρεπε να μαντέψετε, πόσο χρονών θα μπορούσε να ήταν αυτό το "μικρουλάκι", τί θα λέγατε;

Μέσα στους στίχους, κυρίως των Μικρασιάτικων και λίγότερο των ρεμπέτικων, συναντιέται πολύ συχνά το επίθετο και τα υποκοριστικά του. Αν πούμε τα πράγματα όπως είναι, οι γυναίκες που αποτελούσαν το πιό έντονο αντικείμενο του έρωτα ήταν μικρούλες. Ίσως πιστεύετε πως ήταν χαϊδευτικό και πως θα μπορούσαν να λέγαν έτσι και μιά 25άρα. Έλα όμως που, όχι. Μιά 25άρα θεωρούνταν μεγάλη. Τα τραγούδια αυτά ήταν της νεότητας και πρόκειται πραγματικά γιά μικρούλες.

Δηλαδή, τί; Ε, να, 12 (κυρίως 12), 13, 14, 15, 16, ήταν η ηλικία γάμου. Δηλαδή, ξεφόρτωμα της κόρης. Δηλαδή, ένα στόμα λιγότερο. Τα κορίτσια, κι όχι μόνον αυτά, ξύπναγαν γρήγορα όπως, υποτίθεται, και σήμερα. Με γυμνά λόγια, επρόκειτο γιά τη μεταφορά του "πράγματος" από την εξουσία των γονιών, στην εξουσία του συζύγου. Αυτό είναι το παιχνίδι και τώρα, αν και τα πράγματα σήμερα είναι πιό περίπλοκα.

http://www.speedyshare.com/files/27282413/_.mp3

Οι άντρες, συνήθως καμιά 10ετία μεγαλύτεροι, βολεύονταν (και βολεύονται) με την "απόκτηση" ενός πλάσματος που είναι φρέσκο και της ώρας, που δε ξέρει ακόμα πολλά, που θα το διαμορφώσουν αυτοί, βάζοντάς το στο κατάλληλο καλαπόδι.

Τώρα βέβαια, υπήρχαν κι αυτές που ήταν ελεύθερες κι ωραίες", οι "ελεύθερες ρεμπέτισσες του ΄30", όπως λέει κι ο Πάνος Σαββόπουλος αλλά, σιγά τα λάχανα. Πόσες ήταν αυτές και γιά πόσο καιρό μπορούσε να το παίζει η συντριπτική πλειοψηφία τους; Γιατί, αν μας νοιάζει η αλήθεια, τα διάφορα που έχουν γραφτεί, οι ψιλοθεωρίες που έχουν στηθεί και τα γαργαλιστικά που λέγοντα στα μέσα ενημέρωσης, έχουν σα βασικό "πληροφοριοδότη" τις εικόνες που δημιούργησε ο Παναγιώτης Τούντας (άντε και μερικοί ακόμα) στα τραγούδια του.

Aπρόσμενα...

2010-01-27T09:59:00.000-08:00

(πίσω στις γυναικείες θεότητες)

Ποιά είναι αυτή η γυναίκα;;;

2010-01-16T04:47:00.000-08:00

Φυλλομετρώντας το βιβλίο του Διονύση Δ. Μανιάτη
"Οι φωνογραφιτζήδες", σελ. 120, βρήκα τελικά το όνομα αυτής της γυναίκας. Είναι η Γεωργία Σεβδαλή που εικονίζεται σ΄αυτή τη φωτογραφία του 1949 στο Μαρούσι, πάλι μαζί με τον Γρηγοράκη Ασίκη.

Η πρώτη φωτογραφία είναι από το Αρχείο Ηλία Πετρόπουλου και έχει χρονολογία 1950. Είναι άξιο απορίας ότι κανείς ποτέ δε την έχει σχολιάσει. Μιά επιπλέον απόδειξη ότι οι γυναίκες βιώνονται, ακόμα, σα κομπαρσες του ρεμπέτικου, σαν εξάρτημα της όλης καροσερί.
Τί να σχολιάσει; Μα, εικονίζει μιά γυναίκα που παίζει μπουζούκι εν έτει 1950(;). Θα μου πουν οι φανατικοί, "σιγά, της το πάσαραν γιά τη φωτογραφία". Δε συμφωνώ. Υπάρχουν βέβαια φωτογραφίες που αυτό έχει συμβεί. Εδώ όμως, αν κοιτάξετε προσεκτικά, η γυναίκα αυτή φαίνεται να παίζει και η φωτογραφία να έχει τραβηχτεί ενώ παίζαν κι οι τρεις. Το ένα χέρι και των τριών είναι φλουταρισμένο, άρα βρίσκονταν εν κινήσει.

Από αριστερά προς τα δεξιά, ο Μιχάλης Μενιδιάτης με μπαγλαμά, η άγνωστη γυναίκα, άγνωστος ακορντεονίστας και, ο Γρηγοράκης Ασίκης με το cümbüş.Το μικρόφωνο στέκεται μπροστά της άρα, τραγουδούσε και έπαιζε, πράγμα καθόλου απλό.

Απευθύνθηκα στον Μανώλη Μενιδιάτη που ήταν πολύ πρόθυμος κι ευγενικός αλλά, προς το παρόν δε μπορεί να θυμηθεί.

2010-01-06T12:51:00.000-08:00

Ψιλοβρέχει

_________

Ανδρική μοναξιά

και

γυναικεία ανία

στο ρεμπέτικο

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2010/01/blog-post_5189.html

2009-12-26T01:00:00.001-08:00

2009-12-23T04:50:00.000-08:00

Ακούστε, από περιέργεια, αυτά τα δύο τραγούδια.

Πως ήταν το [πρωτότυπο τούρκικο και πως άλλαξε

όταν ξαναφτιάχτηκε από συνθέτη με ελληνική νοοτροπία

Στο αγαπημένο Ριτάκι Αμπατζή

2009-12-17T10:53:00.003-08:00

Ποιοί ελαιώνες, ποιά δροσερά πηγάδια, ποιά κατακόκκινα ρόδια

και ποιοί πρασινισμένοι λόφοι μπορούν να περιγράψουν τη γλύκα

και το μεράκι της φωνής σου;

Πόσες δάφνες, πόσες μυρτιές και μέντες, πόσα αηδόνια και κότσυφες,

πόσα κύματα λαμπερά, ανακλάσεις του νερού στο ταβάνι

και γλυκά σορόπια στην ψυχή μοίραζε η μεγάλη καρδιά

που φώλιαζε στο μικρό σου σώμα;

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/TI%20EXEIS%20KI%20OLO%20KLAIS.wav
http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/To%20mangiko%20%281937%29%20Rita.mp3

2009-12-17T09:12:00.001-08:00

Σας καλώ στο blog elkibra-Ritaabadzi.blogspot.com

Τα τρία πρόσωπα μιάς μέρας ή η Ρόζα Εσκενάζι μέσα στα καμένα χόρτα...

2009-12-10T08:26:00.000-08:00

Υπάρχει καθοριστική διαφορά ανάμεσα στη στείρα πίκρα

και στη δυναμική αηδία. Μετά, ακολουθεί

η αηδία γιά την απουσία αηδίας...

πρωί

Ένα απ΄αυτά που μ΄αηδιάζουν είναι εκείνες οι εφημερίδες που διανέμονται "δωρεάν" (όπως το Μετρο). Καθώς ίσως γνωρίζετε είναι, από πολλές δεκαετίες, μελετημένο ότι η πλύση εγκεφάλου και το στούμπηγμα άχρηστων πληροφοριών επιτελείται καλύτερα με τις απογευματινές εφημερίδες, γιατί οι άνθρωποι έχουν μειωμένες αντιδράσεις μετά την κούραση της δουλειάς (με ει) (γιά τη βραδινή πλύση δε συζητάμε...). Οι πρωινές "δωρεάν" την επιτελούν και το πρωί με "χαχαχούχικα" "νέα". Αυτά όμως όλα είναι γνωστά και μπαγιάτικα...

Βρέθηκε λοιπόν στα χέρια μου μιά τέτοια και αντίκρυσα (με φουσκωμένο το στήθος από εθνική περηφάνεια...) μιά τραγική ολοσέλιδη διαφήμιση του ένδοξου ΕΟΤ που προσπαθεί να πείσει γιά την ομορφιά των ελληνικών βυθών με μιά οικτρή φωτογραφία, παλιομοδίτικες γαρνιτούρες, μπλε και καφέ χρώματα και "ποιητικές" αναφορές στο θεό Ποσειδώνα...

μεσημέρι

Αναγκασμένος να επισκεφτώ το Ελληνικόν Προξενείον άκουσα, γιά μυριοστή φορά, εκνευρισμένους Έλληνες που έκριναν τη χώρα τους με σχόλια που λικνίζονταν ανάμεσα στην ύστατη περιφρόνηση και την ειρωνεία...

βράδυ...

Είδα τις παρακάτω φωτογραφίες του τάφου της Ρόζας Εσκενάζι και μου κάθησε ένας κόμπος στην καρδιά. (βλ. http://www.rembetiko.gr/forums/showthread.php?t=16569&highlight=%D1%FC%E6%E1+%C5%F3%EA%E5%ED%DC%E6%E9&page=2 )

Δεν είμαι υπέρ των πολυτελών τάφων, δεν είμαι καν υπέρ της ταφής, όμως αυτές οι φωτογραφίες απεικονίζουν αυτή την απίστευτη και μελαγχολική αδιαφορία που έχει γίνει ένα με το πετσί της Ελλάδας. Τα μισά κάγκελλα, οι τσιμεντόλιθοι (από τα ασχημότερα προϊόντα του "πολιτισμού"), γύρω από μιά τέτοια γυναίκα (και τον πιστό της), τα καμένα απ΄τον ήλιο αγριόχορτα...

Η Ρόζα Εσκενάζι, κυρίες και κύριοι, μιά απλή γυναικούλα (ένα πονηρό και τσαχπίνικο κουτάβι, θά΄λεγα χαϊδευτικά) ήταν, μαζί με τη Ρίτα Αμπατζή και τη Γεωργία Μηττάκη, οι τρεις μεγαλύτερες φωνές που ακούστηκαν σ΄αυτό που το λέμε Ελλάδα. Ήταν του ίδιου ύψους με τις Edith Piaf, Amalia Rodriguez, Billie Holiday. Δυστυχώς όμως, οι διάφοροι/ες ομφαλοσκοπούντες/ούσες και συμπλεγματικοί/ές "ειδήμονες" (γράψε, ολοκληρωτικά άσχετοι), την είδαν σαν ένα γραφικό, ανατολίτικο φάντασμα. Δε τους αφορούσε άλλωστε. Αφορούσε, κατ΄αυτούς/ές, μόνο τους λαϊκούς ανθρώπους. Το ελληνικό "κατεστημένο" δεν αξίζει ούτε να το κλαίς...

Το βουνό που κοιλοπονούσε και γέννησε ποντίκι και η Φωφώ Καρίβαλη...(2)

2009-11-23T14:08:00.000-08:00

Τραγούδια με περιεχόμενο σα το "Πιά δε με γελάς", υπήρχαν άφθονα στο ρεμπέτικο και στο μικρασιάτικο. Αντί να βιαστούμε να τα χαρακτηρίσουμε σα "φιλοφεμινιστικά" ή άλλες τέτοιες ανοησίες, θά΄ταν πιό σκόπιμο να αναρωτηθούμε, γιατί βγάζαν τέτοια τραγούδια; Όχι βέβαια σαν αποτέλεσμα προοδευτικής σκέψης, όχι σαν αποτέλεσμα λύπησης γιά πράγματα που βλέπαν ή ακούαν να συμβαίνουν.Οι εταιρίες δίσκων δεν είναι φιλανθρωπικές οργανώσεις πονόψυχων κυριών. Μπορεί να μην είχαν τότε την "εκλεπτυσμένη" γνώση της ψυχολογίας της αγοράς που υπάρχει σήμερα, αλλά ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν. Τα νήματα κινιόνταν απ΄το εξωτερικό και οι γενικότερες εμπορικές εμπειρίες των Άγγλων και των Γάλλων ήταν πλουσιότατες, χάρη και στο αποικιακό τους παρελθόν. Τα δε γεράκια που είχαν βάλει σαν υπέύθυνους (Περιστέρης, Τούντας, Σέμσης, Ογδοντάκης -ο τελευταίος είχε, απ΄ότι έχει ειπωθεί την πιό σωστή και τίμια συμπεριφορά), ξέραν επίσης πολύ καλά τη δουλιά τους, ήταν άνθρωποι της πιάτσας με καλή όσφρηση, ήξεραν κατά που φυσάει ο αέρας.

Οι στίχοι με τέτοιο περιεχόμενο τραβούσαν. Ο συνδυασμός, πολλές γυναίκες (λόγω της προσφυγιάς και των πολέμων), η ανάγκη εργασίας, οι νέες "επενδύσεις" που χρειάζονταν εργατικό δυναμικό, η ζωντοχηρεία και η χηρεία (με ότι αυτές συνεπάγονται σε συμπεριφορές), η εναντίωση των νέων γυναικών στις παραδοσιακές αρχές, εναντίωση που ενδυναμώνονταν από την κάποια οικονομική απεξάρτηση, δημιούργησαν μιά αγορά γυναικών που, λογικά, θα έλκονταν από τέτοιου είδους "ανατρεπτικούς" στίχους.

Δηλαδή, να υποθέσουμε ότι οι πλάκες (δίσκοι) προωρίζονταν για΄το γυναικείο αγοραστικό κοινό μόνο; Τρέφω μεγάλες αμφιβολίες. Προφανώς, τις αγόραζαν και οι άνδρες, γιά άλλους λόγους εσωτερικού γαργαλήματος. Ένα τραγούδι όμως σα κι αυτό, το πρώτο της Φωφώς Καρίβαλη, σε τί θα έλκυε έναν άντρα να το αγοράσει;
Αναπάντητο ερώτημα...

Άνευ σχολίων...

2009-11-16T09:44:00.000-08:00

Big Mama Thornton ft. Buddy Guy - Hound Dog (1965)

Ας μην υπερβάλλουμε γιά τις δικές μας "ρεμπέτισσες"...

2009-11-10T12:50:00.000-08:00

Μαρίκα Καναροπούλου

- με μιά γυναίκα σ΄ένα δωμάτιο σκοτεινό...

η εικόνα είναι του Νίκου Χουλιαρά από το βιβλίο του ΣΑΡΑΝΤΑ ΣΧΕΔΙΑ, ΑΘΗΝΑ 1974 - δε τον ρώτησα...

Είμαι σ΄ένα δωμάτιο σκοτεινό, ολοσκότεινο. Τα παράθυρα κλεισμένα, φασκιωμένα. Μου το ζήτησες.Σε έφερα γιά λίγο μέσα εδώ, με διαδικασίες που δε μπορώ ν΄αποκαλύψω. Ήθελα να βρεθώ κοντά σου. Σ΄ακούω που κάθεσαι στην ψάθινη πολυθρόνα. Οι βεργούλες της τρίζουν απαλά. Το σώμα σου πρέπει νά΄ναι πολύ αλαφρύ. Ακούγεται κι ένα ανεπαίσθητο σύρσιμο υφάσματος. Ίσως τακτοποιείς το φόρεμά σου να μη τσαλακωθεί. Κι ο ήχος ενός βραχιολιού με κάτι σα να του κρέμονται μικρά κουδουνάκια. Ντίνγκιλα...ντίνγκιλα...

Βγάζεις ένα τρεμουλιαστό αναστεναγμό. Δε ξέρω το δρόμο να σου μιλήσω. Δε μπορώ να δω ούτε το περίγραμμά σου. Η σιωπή πλέκει ιστούς αράχνης γύρω μας.

- Μη περιμένεις να σου πω. Δε ξέρω, δε θυμάμαι, δε θέλω να θυμάμαι. Όλ΄αυτά έχουν πιά περάσει. Είναι στάχτες. Ένα μανέ μπορώ να σου πω. Θέλεις;

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Neva%20manes.mp3

Ξαναπέφτει η βαριά και βροχερή σιωπή. Τα μάτια μου αρχίζουν να συνηθίζουν στο σκοτάδι. Μισοδιακρίνω την ψάθινη πολυθρόνα αλλά όχι εσένα. Σα να μη θέλεις, σα να μην αφήνεις το περίγραμμα του σώματός σου να φανεί. Ξεχωρίζω λίγο το φόρεμά σου, μισοβλέπω το βραχιόλι - ήταν τελικά βραχιόλι - και τα παπούτσια σου. Το ένα δίπλα στο άλλο και, σα κεντημένα. Νιώθω το βλέμμα σου καρφωμένο απάνω μου. Θα πρέπει τα μάτια σου νά΄ναι μαύρα και κοφτερά. Το μαύρο όμως μες το μαύρο δε διακρίνεται.

Αλλάζεις στάση και ξανακούεται το ελαφρό τρίξιμο της πολυθρόνας.

- Δε θα μου πεις τίποτα;-
- Σου είπα, μου λες μονολεκτικά.
- Είσαι τελείως άγνωστη. Μόνο η φωνή σου υπάρχει τυπωμένη. Τίποτα άλλο. Μιά φωτογραφία, τίποτα...
- Και σε τί θα ωφελούσε; Σάματι ενδιαφέρεται κανείς; Δεν έχει νόημα. Σκιά ήμουν και πέρασα. Ότι ήμουν, ότι είδα, ότι πέρασα, υπάρχει μες τη φωνή μου. Τα άλλα ας μείνουν στο σκοτάδι...
- Άσε με τότε εμένα, να σου θυμίσω ν΄ακούσεις ένα τραγούδι που τ΄αγαπάω πολύ. Το "Βάλε με στην αγκαλιά σου". Να το βάλω να το χαρούν κι οι άλλοι/ες;
Δεν απαντάς. Μόνο ένας αναστεναγμός ακόμα.

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Vale%20me%20stin%20angalia%20sou%20II.mp3

Η πολυθρόνα τρίζει. Σηκώνεσαι.

- Θέλω να φύγω. Με περιμένουν. Τα λέμε, τραγουδάμε, παίζουμε εκεί...
- Πού εκεί;
- Τί σημασία έχει; Μη μου ξαναζητήσεις να γυρίσω. Σ΄ευχαριστώ που θυμάσαι μιά Μαρίκα Καναροπούλου.
- Άσε με να σου δώσω αυτό, σου λέω και απλώνω την παλάμη μου προς τη μεριά σου. Σου δίνω ένα αστράκι με πούλιες ασημένιες. Όταν το ζουπάς θα φωτίζει αχνά...

Νιώθω το χέρι σου ν΄απλώνεται. Ακουμπάς το δικό μου. Είναι ζεστό το χέρι σου και ψιλοτρέμει. Παίρνεις το άστρο και με μιά γρήγορη και απαλή κίνηση μου αφήνεις την αίσθηση ενός τρυφερού χαϊδέματος.
- Κουράγιο πατριώτη, μου λες και η εμπροσθοφυλακή της ανάσας φτάνει ως το πρόσωπό μου.

Μυρίζεις θυμάρι, Μαρίκα Καναροπούλου...

Αν ήμουν άντρας (συνθ. Βαγγέλη Παπάζογλου - τρ. Κατίνα Χωματιανού)

2009-11-08T11:13:00.000-08:00

http://www.esnips.com/doc/f8c48a8d-bd9d-412d-9314-d7f79a9f9bc2/ΑΝ-IMOUN-ANTRAS-PAPAZOGLOU-HWMATIANOU

2009-11-07T11:30:00.000-08:00

Μαρίκα Καναροπούλου

απορίες

Γιατί ν΄ασχολούμαστε και να προσπαθούμε να εμβαθύνουμε σε λεπτομέρειες της λαϊκής δισκογραφίας του ΄30; Μοιάζει τελείως αφηρημένο και άσκοπο, αν δεν έχει κάποιος/α ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν δε τό΄χει σαν αντικείμενο έρευνας κλπ. Αυτοί/ές όμως μετριούνται στα δάχτυλα. Γιατί τότε;
Η απάντηση είναι απλή και ταυτόχρονα πολύπλοκη. Υπάρχουν δυό λόγοι που έχουν να κάνουν με το χτες και με το σήμερα.

α. υπάρχουν λεπτομέρειες που αποκρυπτογραφούν και ξεσκεπάζουν διάφορες καταστάσεις σχετικές με τη μουσική του ρεμπέτικου. Το αντρομάνι που ασχολείται μ΄αυτή τη μουσική έχει πλάσει ένα σωρό μύθους γιατί οι μύθοι πουλάνε και επιπλέον αφήνει, εκ συστήματος, τη γυναικεία συμβολή στο πλάι, αντιμετωπίζοντάς τες σα κομπάρσες.

β. υπάρχουν λεπτομέρειες που ρίχνουν φως στο γενικότερο γυναικείο ζήτημα, γιατί μιά σειρά από αναστολές και καταπιέσεις που υπήρχαν απέναντι στις γυναίκες της δεκαετίας του ΄30 εξακολουθούν και σήμερα, ιδιαίτερα ανάμεσα στους απλούς, λαϊκούς ανθρώπους. Απλά, έχουν τραβηχτεί στο ημίφως και δε συζητιούνται.

Η σπουδαία τραγουδίστρια Μαρίκα Καναροπούλου (βλ.http://elkibra-rebetisses.blogspot.com/search/label/Μαρίκα%20Καναροπούλου%20(Τουρκαλίτσα), που τη χαιρετούσαν στους δίσκους σα Τουρκαλίτσα, ή Μαρίκα Μπρούσαλη, ή Μπρουσαλιά, η Ρίτα Αμπατζή, η Σοφίτσα Αμπατζή (Καρίβαλη) και άλλες, παρέμειναν ερμητικά κλεισμένα όστρακα. Δε ξέρουμε τίποτα γι αυτές, έχουμε μόνο τα τραγούδια τους. Αυτό είναι γενικότερο φαινόμενο γιά τις τραγουδίστριες. Κράτησαν κλειστή την προσωπική τους ζωή γιά λόγους που έχω αναφέρει σε άλλα σημειώματα. Οι τρεις που ανέφερα έχουν και κάτι ακόμα ιδιαίτερο, πέρα από τις σπουδαίες φωνές των δύο πρώτων. Ήταν κορίτσια απ΄τη Μικρασία που έζησαν τη φρίκη κι αυτό αποτυπώθηκε στο ηχόχρωμα της φωνής τους. Ακόμα και γι αυτό το λόγο έχω μεγάλη λαχτάρα να βρω στοιχεία γιά τη ζωή τους.

Η Ρίτα Αμπατζή γραμμοφόνησε σωρεία τραγουδιών κάθε είδους, ενώ η Καναροπούλου μόνο 19. Μετά σταμάτησε, μετανάστευσε στην Αμερική (πότε;) κι όταν γύρισε γραμμοφόνησε ακόμα ένα τελευταίο, το Κάποτε θα κλάψεις (1940) Odeon Ελλάδος GA-7250 GO-3409 - Μ. Καναροπούλου & Δ. Καββαδίας/Τ. Κόκκας/Κ. Μάνεσης & Δ. Ρηγόπουλος - ελαφρό, χαβάγιες (που δεν έχει εμφανιστεί ακόμα).

Η Μαρίκα Καναροπούλου πρέπει να γεννήθηκε το 1906 στην Προύσα. Ήταν δηλαδή 16 χρονών όταν ξεκίνησε η Κόλαση. Είπε τα πρώτα της τραγούδια το 1932 σε ηλικία 26 χρονών. Πέντε συγκλονιστικούς μανέδες, ενώ τα περισσότερα απ΄τα υπόλοιπα είναι απ΄αυτά τα τραγούδια που αναφέρονται στο χασίσι και μάγκικα. Το 1935, σε ηλικία 29 χρονών, σταμάτησε.

Οι υπεύθυνοι που διάλεγαν ποιές γυναίκες θα έλεγαν ποιά τραγούδια, ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν. Τις διάλεγαν βέβαια πρώτιστα σε σχέση με την καταλληλότητα της φωνής τους, αλλά και γιά την ατμόσφαιρα που βγάζαν. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτά τα τραγούδια που έστελναν άμεσα ή έμμεσα αισθησιακά σήματα τα δίναν στη Εσκενάζι κι όχι στη Ρίτα Αμπατζή που έβγαζε πολλά άλλα, άλλά όχι το ερωτικό σκέρτσο της Ρόζας.
Είναι τυχαίο ότι η Μαρ. Καναροπούλου είπε αρκετά χασικλίδικα τραγούδια; Σαφώς, δεν υπαινίσσομαι κάτι γιά την ίδια, προσπαθώ μόνο να καταλάβω γιατί την προτίμησαν γι αυτά και γιατί δε συνέχισε. Βέβαια, η δισκογραφία δεν απέφερε χρήματα, αν δεν έκανε κανείς τον ένα δίσκο μετά τον άλλο. Οι αμοιβές ήταν αστείες και τα δικαιώματα μηδαμινά ή μηδενικά. Η δισκογραφία βοηθούσε ουσιαστικά στο να γίνουν ευρύτερα γνωστοί/ές στο κοινό αυτοί κι αυτές που δούλευαν σε μαγαζιά. Εκεί κέρδιζαν, κύρια απ΄τη χαρτούρα. Ποτέ δεν έχει γραφτεί ότι η Μαρίκα Καναροπούλου τραγούδησε σε μαγαζί.

Να μην ενδιαφέρθηκαν οι εταιρίες και οι μουσικοσυνθέτες να της δώσουν περισσότερα τραγούδια, το αποκλείω. Η φωνή της ήταν πάρα πολύ καλή. Προφανώς, σταμάτησε εκείνη και οι λόγοι δε μπορεί, λογικά, να είναι άλλοι από τους παρακάτω:
Ή, δεν ενδιαφερόταν εκείνη να συνεχίσει,
ή την πίεσαν απ΄την οικογένειά της,
ή κάποιος που είχε σχέση μαζί της (παντρεύτηκε;) δε θέλησε να την αφήσει να γράψει άλλους δίσκους,
ή μιά και δε ξέρουμε πότε έφυγε γιά τις ΗΠΑ, να ήταν αυτή η αιτία.

Ενδιαφέρον όμως είναι ότι το 1940 έγραψε στην Ελλάδα το τελευταίο της τραγούδι. Δεν είχε ακόμα μεταναστεύσει, ή τό΄γραψε σε κάποιο ταξίδι της εδώ; Άγνωστο.

Μπορεί να συνεχίσει κανείς με σειρές παραπλήσιων ερωτηματικών, στην προσπάθεια να φανταστεί τον εσωτερικο κόσμο ενός ανθρώπου που, στην περίπτωσή μας, λεγόταν Μαρίκα Καναροπούλου, αν αυτό ήταν το πραγματικό της όνομα.

Τό όνειρα άραγε είχε αυτό το κορίτσι όταν έκανε τους πρώτους της δίσκους;
Τί κλίμα συνάντησε στις εταιρίες;
Πώς της φέρθηκαν;
Τί έκανε στις ΗΠΑ;
Πότε γύρισε;
Τί έκανε στην υπόλοιπη ζωή της ως το 1990 που πέθανε, σε ηλικία 84 χρονών;
Μιλούσε για κείνες τις εποχές;

Ότι θέλουν οι γυναίκες θα μας κάνουνε;

2009-11-05T12:59:00.000-08:00

O Γιάννης Παπαϊωάννου και ο Βασίλης Τσιτσάνης ήταν αυτοί που έκαναν το ρεμπέτικο να περάσει στους "άλλους". Ο Γιάννης με τη γλυκιά Μικρασιάτικη φυσιογνωμία, την επιβλητική ξερακιανή κορμοστασιά , την εξυπνάδα του, την ανθρωπιά και το αστείρευτο κέφι του, δεν άφησε περιθώρια ερωτηματικών. Μπήκε ορμητικά στη δισκογραφία, έκανε ένα σωρό επιτυχίες και δούλεψε σκληρά στο πάλκο ως το μοιραίο βράδυ που, μεθυσμένος, τσακίστηκε σε μιά κολόνα.

   Τον είχα ακούσει στις Τζιτζιφιές 20 μέρες πριν πεθάνει κι όταν με πήραν τηλέφωνο γιά να μου το πουν, βρισκόμουνα στη Στοκχόλμη κι έπαθα. Θυμάμαι πως καβάλλησα ένα ποδήλατο που είχα και περιπλανιόμουνα νυχτιάτικα σε μιά θερμοκρασία -28oC (!). Έκλαιγα με δάκρυα που γίνονταν κρύσταλλοι.

   Δεν ήταν όποιος κι όποιος ο Παπαϊωάννου.Ο Τσιτσάνης (στενός του φίλος) μπορεί να ήταν Μεγάλος, αλλά δεν ήταν διασκεδαστής, ενώ αυτός είχε πραγματικά εκτόπισμα. Μέσα στο μαγαζί κυριαρχούσε με το γλυκό μπουζούκι του, με τ΄ατέλειωτα ταξίμια που αγκυλώναν την καρδιά. Κι όταν διάφοροι/ες νερουλοί/ές φωνασκούσαν, αρκούσε μόνο να πετάξει με τη μάγκικη, καλόκαρδη κι επιβλητική φωνή του εκείνο το "Ησυχία! Έχουμ΄άρρωστο..." κι όλοι/ες γίνονταν αρνάκια.

   Ήταν έξω καρδιά σε ούλα του και τά΄δινε ούλα. Αστειευόταν με τους πελάτες, ήταν απέραντα ανθρώπινος, απέραντα λαϊκός με το σωστό τρόπο, τον αγάπαγαν και τό΄ξερε. Μικρασιάτης. Καρδιά περιβόλι.

Γιά να μη λέω πολλά, σας δίνω ένα από τ΄άγνωστα τραγούδια του με τη Μπέλλου, στο μεσοδιάστημα της φωνής της, πρίν να γίνει μπρούτζινη. Η Μπέλλου του είπε πολλά τραγούδια που όλα τους έγιναν επιτυχίες. Το συγκεκριμένο λέγεται "Ότι θελουν οι γυναίκες" (Columbia DG-6902, τρ. Σ.Μπέλλου, Ν. Καλλέργης) και το βρίσκω εξαιρετικό. Έχει ένα ανέβασμα, ακριβώς στο ρεφρέν, που το χρησιμοποίησε ο Παπαϊωάννου και σε 2-3 άλλα τραγούδια του και είναι, κατά τη γνώμη μου, αυτό που το κάνει υπέροχο.
Η Μπέλλου, όπως πάντα, σταθερή και άψογη.
Το θέμα του τραγουδιού, οι γυναίκες και οι περιπέτειες μ΄αυτές. Με δυό λόγια, το γνωστό μοτίβο, που υπήρχε ήδη από την αρχαιότητα, όταν τις χαρακτήριζαν σαν ένα "αναγκαίο κακό"...

Ακούστε το τραγούδι κάνοντας διπλό κλικ

http://www.esnips.com/doc/25c00dd9-1d63-41cc-8da9-6fbb8df925b5/OTI-THELOUN-OI-GYNAIKES

Φύγε Στέλλα, κρατάω μαχαίρι!

2009-09-24T06:12:00.000-07:00

Μιά μικρο-ανάλυση της γνωστής ατάκας του Γ. Φούντα και το video της γνωστής σκηνής του φονικού από την ταινία "Στέλλα", ειδομένη από αντρικά μάτια, θα βρείτε στο:

http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/09/blog-post_5526.html

Ο κακός λύκος της παραπλάνησης ενεδρεύει...

2009-09-11T01:53:00.000-07:00

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/09/o.html

Ποιά απ΄τις δυό;

2009-08-26T09:06:00.000-07:00

Ποιά γυναίκα θα αντιπροσώπευε αυτή που έχει "υμνηθεί" στο "ρεμπέτικο"; Η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου ή η Σπεράντζα Βρανά;

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/08/blog-post_25.html

2009-08-20T07:34:00.000-07:00

Κλείστε τις καλές αναμνήσεις του Αυγούστου, στο αποκάτω εικονιζόμενο σώμα του ουρανού...

2009-08-20T05:45:00.000-07:00

(συνεχίζεται-ει δυνατόν-καθημερινά)

2009-08-20T05:44:00.000-07:00

(2.συνέχεια)

________________________________________________

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/08/2.html

2009-08-20T05:43:00.000-07:00

(3. συνέχεια)

_________________________________________________________

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/08/blog-post_956.html

Νταίζη Σταυροπούλου - άλλη μιά υπέροχη

2009-08-19T03:55:00.000-07:00

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2009/08/blog-post.html

Οι χήρες έρχονται στην Ελλάδα...

2009-07-29T07:52:00.000-07:00

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2008/04/o.html

Γιατί παντρεύονταν αστυφύλακες;

2009-07-25T04:20:00.000-07:00

Βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2008/02/blog-post_09.html

Η πλύση εγκεφάλου - στις λεπτομέρειες βρίσκεται η ουσία...

2009-07-03T05:43:00.000-07:00

Πως οι γυναίκες πέφτουν στη λούμπα και γίνονται υποχείρια...

Πριν από αρκετά χρόνια, η Ελευθεροτυπία δημοσίευσε ένα αφιέρωμα στον Ζυλ Ντασέν με τίτλο, "Τί θα ήταν η Αθήνα χωρίς το λιμάνι της;". Υπογραφή, ΕΛΕΝΗ ΓΚΡΟΥΗ. Η δημοσιογράφος (;) βρίσκει τις φωτογραφίες που τη βολεύουν και τις δημοσιεύει. Βρίσκει κι αυτή

που δείχνει το Στελλάκη Περπινιάδη, τον Ανέστη Δελιά και έναν ακόμα δίπλα τους. Κάτω δεξιά, διακρίνεται ένα γυναικείο πόδι. Ο Δελιάς αποτελεί ένα μύθο γιά τους θιασώτες του ρεμπέτικου. Νιώθοντας η δημοσιογράφος (;), υποσυνείδητα, πως απευθύνεται στο ανδροκρατούμενο κοινό του ρεμπέτικου, κόβει τη γυναίκα και, τσαπ, την πετάει απέξω. Μπορεί να μη της άρεσε κι εμφανισιακά.

Να η φωτογραφία, πριν το ψαλίδισμα.

Προέρχεται από το αρχείο Ηλία Πετρόπουλου. Εκείνος, σημείωνε πως οι δυό άγνωστοι ήταν ένα φιλικό ζευγάρι. Έλα όμως που η νέα αυτή γυναίκα είναι, μάλλον, η κατοπινή μεγάλη φίρμα Νταίζη Σταυροπούλου που αγαπούσε πολύ τον Ανέστο Δελιά. Ο άντρας, δίπλα της, είναι ίσως ο Μήτσος Καρυδάκιας, αν και έχω αμφιβολίες.

Η ΕΛΕΝΗ ΓΚΡΟΥΗ ενέργησε και σκέφτηκε με ανδρική λογική.

Τα παραπάνω αποτελούν ασήμαντες λεπτομέρειες γι αυτούς/ές (...) που δεν έχουν ειδικό ενδιαφέρον. Έχουν όμως μεγάλη σημασία σ΄ένα άλλο επίπεδο.

Στα δάχτυλα του ενός χεριού μετριούνται οι Ελληνίδες γυναίκες που ασχολήθηκαν με το ρεμπέτικο. Βαριούνται. Περί άλλων τυρβάζουν... Μπορεί από πλήξη γιατί είναι τόσο ανδρανδρικό και ανδροκρατούμενο το ρεμπέτικο. Ούτε και γιά τις γυναίκες όμως του ρεμπέτικου τους καίγεται καρφί. Τη βρίσκουν με τη Σωτηρία Μπέλλου γιατί τη θεωρούν "σκληρή" (η Μπέλλου, ως γνωστόν, βρισκόταν πιό πολύ σε ανδρικό τοπίο, παρά σε γυναικείο) και με τη Νίνου, γιατί συνδύαζε τη τσαχπινιά, τη θηλυκότητα κι ήταν και ρεμπέτισσα.

Βέβαια, δεν έχουν αντιρρήσεις να πηγαίνουν να τ΄ακούν, να ρίχνουν τις ζεΙμπεκιές τους ή τα τσιφτετέλια τους πάνω σε τραπέζια, ε;

(Χρυ)Σούλα Καλφοπούλου - ένα λαλούν "εξάρτημα" διφωνιών...

2009-06-29T14:56:00.000-07:00

βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2008/02/blog-post_07.html

Air δες...

2009-06-28T14:23:00.000-07:00

http://elkibra-machine.blogspot.com/2008/01/blog-post_17.html

Μικρές μποτίλιες στο πέλαγο του αέρα, με προορισμό τη Ρίτα Αμπατζή (1)

2009-06-28T07:03:00.000-07:00

Ριτάκι, σ΄αγάπησαν οι Ελλαδίτες, όχι μόνο γιατί είχες υπέροχη φωνή. Και η Ρόζα είχε υπέροχη φωνή, όμως ήταν ξένη. Κι εσύ ξένη ήσουνα αλλά τρυφερή, γλυκειά, πολύ έξυπνη, ευέλικτη. Είπες τραγούδια της ελληνικής υπαίθρου και σου άνοιξαν την καρδιά τους, σα νά΄σουν δική. Γιατί τα τραγούδια της κάθε περιοχής τά΄λεγες όπως τα λέγαν εκεί, βάζοντας προσεκτικά, αποπίσω, τα μικρασιάτικά σου φωνητικά καμώματα. Δε παρέλειψες ποτέ, ώσπου κουράστηκες, να χαιρετάς με την τρυφερή, αλλά σταθερή και σίγουρη, πότε μάγκικη και πότε αισθησιακή φωνούλα σου...

http://www.esnips.com/doc/5136dacf-962c-4b31-98ce-1a987845e3c4/MAI-MOU-ME-TA-LOYLOUDIA-SOU-SEMSI

Τασία Βρυώνη ή Σούλα Πασσαλάρη

2009-06-27T10:23:00.000-07:00

Η Τασία Βρυώνη σε μικρή ηλικία

Μετρονόμος, τεύχος 30, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2008, από Ηλία Βολιότη Καπετανάκη.

Χάρη στην ευγενική βοήθεια της Air

( http://wwwesthir.blogspot.com/)

και του πάντοτε ενημερωμένου REBET CAFE

( http://rebetcafe.blogspot.com/search?q=%CE%9C%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82)

μπόρεσα να λύσω ένα ερωτηματικό, σχετικά με μιά απ΄τις γυναικείες φωνές που μ΄έχουν βαθιά αγγίξει.

Αναρωτιόμουνα πολύ καιρό γιατί είχα "κολλήσει" στο όνομα Τασία Βρυώνη, από ΄δυό μόνο τραγούδια της που (καθώς νόμιζα) είχα ακούσει ("Το κρίμα μου θα την εύρει" και "Εάν δεν ήσουν φθισικιά"). Το Τασία, παραμερισμένο γυναικείο όνομα, μ΄έστελνε πίσω σε μιά θεία μου. Το Βρυώνη, ασυνείδητα, στον Τουρκαλβανό Ομέρ Βριόνη (Omer Vrion) που ήταν καταχωρημένος στο κεφάλι μου, από παιδικής ηλικίας.

Τέλος, και το σημαντικότερο, η γλυκιά φωνή της και η απορία, γιατί μόνο δυό τραγούδια... Να όμως που καθόλου δεν ήταν έτσι και αυτή η γυναίκα, στα 84 της, άρθρωσε ένα σπινθηρίζοντα λόγο. Μιά σκέψη ακόμα. Αναφέρει πως αποτραβιόταν όταν ένιωθε ζήλειες ολόγυρά της. Χαρακτηριστικό των έξυπνων ανθρώπων.

Γειάααα σου, Τασία μου! (όπως χαιρέτησες τον εαυτό σου στα 11 σου, όταν τραγούδησες δίπλα στο Στέλιο Κερομύτη, ανεβασμένη σε μία κούτα γιά να φτάνεις το μικρόφωνο...)

Να λοιπόν, το άρθρο του ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΥ και η μέχρι τώρα γνωστή δισκογραφία της

(Γιά να διαβάστε, κάντε κλικ στις σελίδες)

Timi Yuro - Ρίτα Αμπατζή - Δυό μικρόσωμα κορίτσια με μεγάλη φωνή

2009-06-26T01:58:00.000-07:00

(βλ. http://elkibra-rebetiko.blogspot.com/2008/07/param-namemovie-value.html)

Αντίο, Λέλα...

2009-06-08T04:57:00.000-07:00

Είδα την παραπάνω φωτογραφία, πολλά χρόνια πριν, στο βιβλίο-ντουλάπα "Ρεμπέτικα Τραγούδια" του Ηλ. Πετρόπουλου. Δεν ανέφερε το όνομά της, μόνο τους άντρες μουσικούς (δεν ήξερε ποιά είναι;). Μου είχε κάνει εντύπωση το ανασηκωμένο, σίγουρο κεφάλι της και η "αυθάδικη" (καλά έκανε) σιγουριά της πάνω στο πάλκο. Άλλο ένα "θύμα". Επειδή ήταν γυναίκα κι επειδή έπαιζε ένα "δευτερεύον" μουσικό όργανο...

Σας βάζω να την ακούσετε σε μιά, όχι παλιά, εκτέλεση του "Μανώλης χασικλής" του Γ. Δραγάτση-Ογδοντάκη.

http://www.esnips.com/doc/4b0f1403-58a2-4e59-ac4e-a2bc0b95a07a/Manwlis-o-hasiklis-(Lela-Papadopoulou)

Η Λέλα ήξερε να τραγουδάει. Όταν μεγάλωσε θόλωσε η φωνή της κι έγινε βαριά. Βάλε τα ξενύχτια, τσιγάρα, καπνούς κτρ. Στο "Μανώλης χασικλής" έχει αυτή τη φωνή που αρέσει σήμερα στους νέους θιασώτες του "ρεμπέτικου". Φωνή που παραπέμπει σε σκυλάδικα, φωνή μάγκικη (με την έννοια που την εννοούν σήμερα). Να πω την αλήθεια, εγώ δε την έβρισκα ποτέ μ΄αυτού του είδους τις γυναικείες (αλλά ούτε και τις ανδρικές) φωνές, αλλ΄αυτό είναι αδιάφορο. Γιά τον ίδιο λόγο, δε μου καθόταν και η ύστερη φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου, αν και είχε εξαιρετικό μέταλλο. Είναι ότι δε με συγκινούσαν ποτέ οι γυναίκες που πλησίαζαν ανδρικά πρότυπα. Δεν έβρισκα και δε βρίσκω το λόγο. Πάσο...

Στη Λέλα Παπαδοπούλου όμως, της βγάζω το καπέλο. Όχι γι αυτά τα κομπλεξικά και ραγιάδικα σχόλια, ότι ήταν κόρη "βιομήχανου", αλλά γιά το ότι ήταν περήφανη γυναίκα, έμεινε στο κλαρί ως το τέλος και δεν επέτρεψε σε κανέναν αρσενικό να την αποσύρει. Φαινόταν στο μάτι της ότι δε μάσαγε τέτοια...

Ας είναι πρότυπο (γιά την περηφάνεια και την ανεξαρτησία της, εννοώ) σ΄όλα αυτά τα μπερδεμένα κορίτσια που επιδεικνύουν το σώμα τους και χτυπάν παλαμάκια στους "λεβέντες" που τις πηγαίνουν βόλτες με τ΄αμάkshi...

Η Νίτσα - το σώμα μετέωρο...

2009-05-20T15:19:00.000-07:00

Πήγαινε με γοργό βήμα. Σχεδόν έτρεχε. Στο κεφάλι της κουβάρι οι σκέψεις. Ένα νεύρο χτύπαγε στ΄αριστερό της μάτι. Κάποιον θα δεις, λέει ο κόσμος και στ΄αλήθεια, είδε κάτι. Είδε μιά μπουνιά το πρωί νά΄ρχεται προς το μάτι της, έσκυψε λίγο και την έφαγε στο μάγουλο. ”Γαμημένε”, έτριξε τα δόντια της. Κοίταξε σ΄ένα μεγάλο ρολόι και δεν είδε τη λεμονόκουπα. Το σώμα της αποσπάστηκε από το δρόμο κι έμεινε μετέωρο στον αέρα. Μ΄ένα κωμικό τρόπο έκανε κάποιες απεγνωσμένες προσπάθειες να ξανάβρει ισορροπία αλλά, σα να ακινητοποιήθηκε στο κενό. Κανείς δε φάνηκε να το βλέπει, αν και προχωρούσε ανάμεσα σε πολλούς περαστικούς.
Να, λοιπόν που το μικρό της σώμα στέκεται πλάγια στον αέρα, ένα πόδι εδώ μπομ, κι ένα πόδι εκεί μπιμ, κι ο στρουμπουλός αγκώνας της διπλωμένος να τρεμουλιάζει. Ο χρόνος παγώνει κι η Νίτσα κατεβαίνει μες τον εαυτό της. ”Μαύρη η ώρα κι η στιγμή που τον πήρα μ΄αυτή τη ζήλεια του, [το φόβο του να λες], τον καριόλη. Εγώ ξεγλύστρησα απ΄το το κατώφλι της κόλασης και να με βαράει τώρα αυτό το καθήκι, εδώ που ήρθα να σωθώ... Γαμώ τη μοίρα μου…» Η προστασία. Η ανάγκη γιά προστασία, η μεγάλη παγίδα. Βρέθηκε καθισμένη στα γόνατα του πατέρα της, να της χαϊδεύει τα μαλλιά και να την ταχταρίζει. ”Κατεργαρούλα Νιτσουλάκι, γλυκό μου γιαβρί” κι έσκυβε, κουνώντας το πρόσωπό του μέσα στον τρυφερό λαιμό της και τα μουστάκια του μύριζαν παστουρμά κι εκείνη ξεκαρδιζόταν. Έκανε μιά κίνηση να του χαϊδέψει τη μύτη του πού΄μοιαζε μελτζάνα. Πάει τζάμπα ο άνθρωπος. Γιά ένα άδειο πουκάμισο τινάχτηκαν όλα στον αέρα. ”Κάτσε, βρε Νίτσα, πονάει αυτό, μανάρι μου”, της παραπονιόταν που τού΄βαζε ένα μανταλάκι στη μύτη.
Εκείνη η πέτρα που την κλώτσαγε στο δρόμο, τρέχοντας ανέμελλη με τη σάκκα στον ώμο. Απ΄το σχολείο ώσαμε το σπίτι την κλώτσαγε κι αυτή σπιθοβολούσε, πέταγε ανταύγειες και στριφογύριζε, σα νά΄παιζε κι εκείνη μαζί της. Μιά πέτρα σ΄ένα δρόμο. Έχουν ψυχή κι οι πέτρες, της λέγανε, αλλά τότε δε τα πίστευε αυτά.

”Χτύπησες, πουλάκι μου;”. Ένα μαλακό χέρι την κρατούσε απ΄τη μασχάλη τρυφερά. Μιά γυναίκα. Είχε πέσει. Δε κατάλαβε τίποτα. ”Όχι, όχι, εντάξει είμαι”. ”Τι εντάξει, κορίτσι μου, έκανες μελανιά στο μάγουλο”.”Όχι, αυτή την είχα. Χτύπησα το πρωί…”. ”Χτύπησες ή…”. Της ξέφυγε σαν αλαφιασμένη. ”Γαμημένε Αποστόλη… Δε θα το ξεχάσω αυτό, παλιομπινέ!”. Φάνηκε νά΄ρχεται το τραμ και πήδηξε μέσα του. Έστριψε το σώμα κι έριξε μιά ματιά στο πίσω μέρος του φουστανιού της. Λίγη σκόνη. Τινάχτηκε. Η ώρα είχε περάσει, έπρεπε να βιαστεί. Οι ρόδες του τραμ τσίριζαν. Το σίδερο πάνω στο σίδερο φωνάζει, αναστενάζει. Αναστέναξε βαθιά κι άνοιξε την τσάντα της. Το κοκκινάδι, οι ζίλιες, το μαντηλάκι, το χαρτί με τους στίχους, η ταυτότητα, δυό-τρεις καραμελίτσες. Ένιωσε έρημη. Της ήρθαν δάκρυα στα μάτια. Ένα σύννεφο μοναξιάς να την κυκλώνει, όλοι κι όλα ξένα και εναντίον της. Τί κακό έκανε; Είχε μιά καλή φωνή και κοίταζε να συμπληρώνει ένα χαρτζιλίκι. Ούτε τραβιόταν, ούτε μαγαζιά, ούτε ξενύχτια, τίποτα. Μιά άδεια ζωή δίπλα σ΄ένα λεχρίτη. Πρέπει να ψωνίσω κολοκύθια μετά. Και ρύζι. Το ρύζι το πλένεις πρώτα, να φύγουν οι ποντικοκουράδες, καλό πλύσιμο θέλει, δυό τρία νερά. Μετά, ψιλοκόβεις κρεμυδάκι, το τσιγαρίζεις λίγο, ρίχνεις το ρύζι κι ανακατώνεις να μην αρπάξει . Έπειτα ρίχνεις το νερό, λίγη φυτίνη αν έχεις, λίγες σταφιδούλες αν έχεις, λίγο κουκουνάρι αν έχεις, άντε και λίγο μπάχαρι, αλάτι, πιπέρι. Τα γνωστά. Το ψήνεις κι έρχεται ο γαμημένος ο Αποστόλης που μου κάθισε μιά μπουνιά ο άναντρος, το κέρατο το βερνικωμένο, και μας κάνει και το μάγκα, ο ηλίθιος. Και γιατί τον ανέχομαι τόσα χρόνια;
Δεν έχεις τίποτα να πεις κατεβαίνοντας το πηγάδι, γιατί της μοίρας τα σκληρά χαστούκια καλά καταμεμάθηκες, στη μαλακή σου υπομονή όμως, τέρμα και φραγμούς δε βάζεις. Σάμπως είσαι η μόνη; Η διπλανή σου, η ξαδέρφη σου, η Λούλα η χοντρή, τα ίδια δε τραβάνε με τους τζιτζιφιόγκους τους; Ίσιωσ΄το φουστανάκι σου, σκούπισε το δάκρυ και προχώρα, γυναίκα, προχώρα στην εγγραφή και, κοίτα, α δε σε χαιρετήσουν, χαιρέτα εσύ η ίδια τον εαυτό σου και βράστους αυτούς. Όλοι μιά φάρα είναι, εγωίσταροι και σκατόψυχοι.

Έτσι λοιπόν με τη Νίτσα. Ακούει τις φωνές του κεφαλιού της, σκουπίζει τα δάκρυα και τινάζει ψηλά το μέτωπο.
Τώρα ήρθε η ώρα να κατέβει. Μ΄ένα πηδηματάκι στο δρόμο και εμπρός, βήμα ταχύ, τραβάει γιά την εγγραφή.
Ανεβαίνει τις σκάλες, ”γειά σου, Αννίτσα” τη χαιρετάει ο Ρ… που κατεβαίνει μαζί μ΄ έναν απ΄τους διευθυντάδες και έχουν ένα μουλωχτό κουβεντολόι. Κι άλλοι, κι άλλοι ανεβοκατεβαίνουν. Κάποιοι να περάσουν ένα τραγούδι, άλλοι τους στίχους τους, κιθάρες, βιολιά, cümbüs, μπουζούκια, μπαγλαμαδάκια. Οι πλάκες βγαίνουν με τη σέσουλα, οργασμός. Ο κόσμος αγοράζει, φτηνά δεν είναι, παρηγοριά όμως θέλουν, να ξεφύγουν γιατί πολλά τους πέσαν. Τό΄να φεύγει, τ΄άλλο έρχεται. Μάλλον τίποτα δε φεύγει, όλα παραμένουν κι από πάνω στοιβάζονται καινούργια βάσανα. Βάστα καρδιά, όλα εδώ θα μείνουνε. Σε ποιόν να πεις τον πόνο σου, όταν όλοι ίδια φορτία κουβαλούν; «Ποιός έχει μαύρη την καρδιά να γίνουμε συντρόφοι, να περπατάμε σ΄ερημιές να μη θωρούμ΄ανθρώποι...»
«Μ΄έχεις πρήξει! Δε θα μου πεις εσύ εμένα πως θα κάνω. Εγώ αποφασίζω εδώ! Όταν λέμε ότι κάτι δε θα τσουλήσει, πάει τελείωσε! Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια. Καταλαβαίνεις ή όχι;» Στέκεται μπροστά σε μιά ψηλή πόρτα ο μικρός το δέμας δερβέναγας, με τα δυό χέρια στις τσέπες του σακακιού του και τις πιέζει προς τα κάτω με ερεθισμένες κινήσεις, σχεδόν χοροπηδώντας επιτόπου. Ο άλλος τον κοιτάζει σα βρεμένη γάτα. «Γειά σου, Αννίτσα, βιάσου. Σε περιμένουν απάνω», της πετάει μ΄ένα προσποιητό χαμόγελο. «Τί έπαθε το μάγουλάκι σου;» Κάνεις μικρούς κύκλους με το χέρι σου γιά να του δώσεις να καταλάβει ότι δεν είναι της στιγμής και συνεχίζεις τις σκάλες. Τώρα στο διάδρομο με τα χλωμά art deco λαμπογυάλια που ρίχνουν ένα βερυκοκί φως. Στην τελευταία πόρτα. Απέξω, στέκεται μιά, και τρεις της εταιρίας. Αναγνωρίζει τη γυναίκα. Φίρμα, πιασμένο όνομα της ελαφριάς μουσικής. Κρατάει με το ένα χέρι μιά κιθάρα και με τ΄άλλο χειρονομεί, χεπ χεπ. «Δε μπορείτε να μου κάνετε τέτοια εμένα. Ήταν ή δεν ήταν η σειρά μου;», φωνάζει επιτακτικά και τα μάτια της πετάνε σπίθες. «Σας εξηγήσαμε, ήρθε εντολή άνωθεν και οφείλεται σε τεχνικούς λόγους. Λυπούμαστε αλλά, τί να κάνουμε, συμβαίνουν αυτά. Δε πρόκειται ν΄αργήσουν, μην ανησυχείτε». Έχεις πλησιάσει και κοντοστέκεσαι. «Καλημέρα, Αννίτσα. Έλα, πέρνα μέσα», λέει ένας απ’ τους τρεις και παραμερίζει. «Εσύ είσαι η λεγάμενη; Εσύ μου παίρνεις τη σειρά;», της λέει η γυναίκα με την κιθάρα και το βλέμμα της είναι παγωμένο σαν έχιδνας. «Ναι, δε το προκάλεσα εγώ. Κάνω όπως με ειδοποίησαν», της λες. «Μάλιστα! Ήρθαν τα άγρια να διώξουν τα ήμερα», λέει η έχιδνα και σε κοιτάζει με περιφρόνηση, από πάνω ίσαμε κάτω. «Δεν είμαστε στα καλά μας, καθόλου στα καλά μας...»
Αννίτσα, κρατήσου. Να την αρχίσω τώρα στις μπάτσες και να της φέρω και την κιθάρα κολάρο της παλιομαϊμούς ή να κάνω την πάπια; «Γιαβρί μου», εμφανίζεται η εικόνα του πατέρα στην οθόνη του μυαλού σου, «μείνε ήρεμη. Μη καταδέχεσαι. Εσύ ξέρεις τι είσαι κι από που έρχεσαι. Άστην αυτή τη σκύλα να γαυγίζει. Θυμήσου από που έρχεσαι και μη ξοδεύεσαι...»
Οι γλώσσες φωτιές που άναψαν μέσα σου, πετάχτηκαν προς τα πάνω και σου λαμπάδιασαν το κεφάλι, τραβιούνται πίσω και σβύνουν. Μ΄ένα χαμόγελο της πετάς, «ας πούμε πως δε το άκουσα αυτό. Πάω μέσα...»

”Ανακάλυψα ότι η βασική διαφορά ανάμεσα στην Πάνω Πόλη και στην Κάτω είναι πως στην Πάνω οι άνθρωποι είναι πιό ντόμπροι. Ή μάλλον έτσι μου φαίνεται πως είναι. Στην Πάνω Πόλη μιά πουτάνα είναι πουτάνα, ο νταβατζής νταβατζής, ο κλέφτης κλέφτης, η αδερφή αδερφή, η τζιβιτζιλού τζιβιτζιλού, τα μαμόθρευτα μαμόθρευτα. Στο κάτω μέρος ήταν πολλές φορές κυρία της καλής κοινωνίας, ο νταβάς υπάλληλος σε διοικητική θέση, η αδερφή πλαίυμπόυ, η τζιβιτζιλού ντεμπυτάντ, το μαμόθρευτο κάποιος που δεν μπορούσε να προσαρμοστεί κι είχε προβλήματα.Ποτέ δεν κατάφερνα να τα βγάλω πέρα μ΄αυτό το διπλό προσωπείο. Κι όταν μερικές φορές τα θαλάσσωνα, ο κοκοροκαυγάς φούντωνε με το κατευθείαν· τελικά κανένας εκειπέρα δεν έλεγε ποτέ τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη” *.

Μέσα είναι αρκετοί. Το μάτι σου πέφτει στον πιό ψηλό, με το πρόσωπό που λάμπει από καλωσύνη.”Γειά σου Κωστάκι”,και σου κλείνει το μάτι όλο τρυφεράδα. Αυτουνού η ζεστασιά σου μετράει πολύ, Αννίτσα. Και των αλλονών, αλλά αυτός έχει κάτι ιδιαίτερο. Δεν είναι μόνο η φωνή του όταν τραγουδάει που σε πάει, κι εγώ δε ξέρω που, είναι, πως να το πούμε, αληθινός μέχρι την τελευταία του σταγόνα. Κι αυτός ”από κει” και τυραγνισμένος αλλά, πάντα μ΄ένα χαμόγελο. Κι εκεί, μέσα στα καμώματα του βιολιτζή, [άλλο μάλαμα αυτός] με αγγέλους να φτεροκοπούν ανάμεσα στα δάχτυλά του, με το cümbüs που ακολουθεί μέχρι τελευταία νότα, την κιθάρα που την παίζει ένας άλλος φλογισμένος απ΄το δικό του δαίμονα, ο ψηλός, ο βελούδινος τραγουδιστής που περιμένει τη σειρά του γιά να χτυπήσει τα δικά του τραγούδια, θα σου πετάξει θερμά, «γειααά σου, ρε Αννίτσα!» και συ του χαμογελάς, ενώ η φωνή σου ανοίγει και κλείνει, σα τα λουλουδάκια εκείνου του σεμνού αναρριχώμενου που το λένε «Έρωτα» και ανθίζει τα δειλινά. Τραγουδάς γιά μπαλκόνια που τα φυσάει ο αέρας, γιά τον ερωτευμένο που δε του ενδίδεις και στέκεται από κάτω και μαραζώνει. Εσύ είσαι το τραγούδι, εσύ είσαι που θα μείνεις. Εσύ και τα όργανα που το παίζουν, οι ψυχές των γνωστών και άγνωστων μουσικών που δε γράφτηκαν τα ονόματά τους. Θα περάσεις σα «κομπάρσα» στην ιστορία, λίγα ως τίποτα θα λένε γιά σένα αλλά, δικό τους καπέλο. Εσύ είσαι η ψυχή, εσύ το άστρο, εσύ θα αγκυλώνεις τις καρδιές αυτών που θ΄ακούν το τραγούδι σου. Μετά από χρόνια πολλά, όταν θά΄σαι πιά παραχωμένη στη Γη, φανατικοί νέοι θιασώτες θα σε παρακάμπτουν γιατί δε θα καταλαβαίνουν, αλλά μη σε νοιάζει. Η ζεστασιά της ψυχούλας σου θα μείνει χαραγμένη στ΄αυλάκια της πλάκας, γιά όσους δεν έχουν τοίχους στ΄αυτιά...

«Γαμώ τη φάρα που σε πέταγε, ξεφτιλισμένη!». Σου βγήκε σα φάντης ο Αποστόλης, μόλις έστριψες στη γωνιά. Δε το περίμενες. Το χνώτο του ήρθε στο πρόσωπό σου και μύριζε σάπια δόντια κι αγωνία. Τα μάτια του ήταν σφιγμένα και το πουλόβερ του το φόραγε το μέσα-έξω. Είχε κιόλας σφίξει τα χέρια του γύρω απ΄το λαιμό σου και σε ταρακούναγε πέρα-δώθε. Οι βρισιές βγαίναν σκοτεινές και φρενιασμένες κι απ΄το στόμα του πετάγονταν σάλια. «Καλέ, τί κάνεις εκεί;» στρίγκλισε μιά γυναίκα απ΄ένα παραθύρι, «θα το πνίξεις το κορίτσι...». Ο Αποστόλης δεν άκουγε τίποτα. Είχε μπει σ΄ένα ορμητικό ποτάμι με μαύρα νερά που τον παράσερναν. Τα μάτια σου γούρλωσαν, άρχισες να βγάζεις ρόγχους απ΄το λάρυγγα. Ένιωσες πως πάει, ως εδώ ήταν η ζωούλα σου. Από στιγμή σε στιγμή θα σωριαζόσουν κάτω σαν άδειο σακκί άψυχη κι η ψυχή σου θα έφευγε στο βάθος του άδειου δρόμου, πάνω απ΄τα σπίτια, να πάει να συναντήσει τον πατέρα σου, τη μάνα σου κι όλους αυτούς που τζάμπα χάθηκαν απ΄το σόι σου. Γιά ένα δευτερόλεπτο έχασες το φως, όλα σκοτείνιασαν. Το έξω φως γιατί μέσα σου είδες εκείνη την πέτρα να σηκώνεται ψηλά και να στριφογυρίζει αφηνιασμένη βρρρ... Τα λίγα κέντρα υποστήριξης της ζωής που δεν είχαν ολότελα αδρανοποιηθεί μέσα σου, πυροδοτήθηκαν. Στείλαν σήματα το ένα στο άλλο, γλήγορα, γλήγορα, χανόμαστε, το αίμα κόχλασε, η αντλία της καρδιάς φούσκωσε και ξεφούσκωσε μ΄όση δύναμη της απόμενε, ο εγκέφαλος τα σύλλεξε όλ΄αυτά και έδωσε την εντολή, ΧΤΥΠΑ!
Το ένα σου πόδι ανασηκώθηκε, το άλλο στηλώθηκε γερότερα και με μιά αυτόματη κίνηση, βάρεσε το γόνατό σου τ΄αχαμνά του. Η κραυγή του βγήκε θολή, γκρίζα, αλλόκοτη. Πρώτα η φωνή του πόνου και κολλητά, «ποτάνα ξεσκισμένη!». Τα χέρια του σ΄άφησαν κι έπεσε στα γόνατα.
Τώρα παίρνεις απεγνωσμένες ανάσες και τ΄οξυγόνο ορμάει μέσα σου, ζαλίζοντάς σε. Γέρνεις πάνω στον τοίχο, κι άλλες ανάσες, κι άλλες, γλήγορα, γλήγορα, προτού σηκωθεί στα πόδια του. «Τσάκισέ τον!», μούγκρισε μέσα σε μιά λάμψη του μυαλού ο πατέρας σου, «Τσάκισέ τον, κόρη μου, πριν σε στείλει εκείνος στον Άδη!». Το πόδι σου σηκώθηκε ακόμα μιά φορά, η φτέρνα κάμφθηκε και το τακούνι της γοβίτσας σου τον πέτυχε ακριβώς δίπλα στο μάτι. Τον πήραν τα αίματα. Έφαγε δυό τακουνιές ακόμα, από ένα πλάσμα που είχε χάσει κάθε έλεγχο. Όλοι οι πόνοι της κόλασης που είχες ζήσει ανήμπορη στα έντεκά σου χρόνια, το κολύμπι ανάμεσα στα τουμπανιασμένα πτώματα, το ταξίδι με το σαπιοκάραβο, οι προσβολές στην Παλιά Ελλάδα, ο αγώνας γιά την επιβίωση κι η ζητιανιά, όλ΄αυτά γίναν χτυπήματα απ΄το τακούνι της γοβίτσας σου, σ΄ένα σώμα που κατέρρεε βρίζοντας και φτύνοντας αίμα.
«Καλέ κορίτσι μου, στ΄όνομα του Θεού και της Παναγίας», στρίγκλισε ξανά η γυναίκα απ΄το παραθύρι, έχοντάς τα τελείως χαμένα.
Ο Αποστόλης κείτονταν μέσα σε μιά λίμνη αίματος και έτρεμε ανήμπορος.

Οι γυναίκες είναι να μη φτάσουν στα άκρα, ένα βήμα απ΄το γκρεμό. Έτσι και φτάσουν, δέκα φορές σκληρότερες γίνονται απ΄τους άντρες. Τη ζωή τη σέβονται, γιατί αυτές τη δημιουργούν, φτάνει να μη τεντώσεις τις χορδές τους ώσπου να σπάσουν.
Περνάει σαν αστραπή απ΄το μυαλό σου, να του δώσεις ένα τελειωτικό χτύπημα, χτυπώντας με το τακούνι σου μέσα στην τρύπα του αυτιού του αλλά, όχι Αννίτσα! Φτάνει ως εδώ... Τον φτύνεις μιά και δυό φορές, τον παρατάς εκεί και γνέφεις στη γυναίκα στο παραθύρι, «φώναξε τώρα, κυρά, την αστυνομία, να΄ρθούν να τον μαζέψουν...» και μόλις το λες, ένας ορμητικός άνεμος μπαίνει στο στενό, βουίζοντας. Σηκώνει το σώμα σου πλάγια, το παίρνει μαζί του, κρατώντας το κάτω απ΄τη μασχάλη του, στρίβει στη γωνιά και χάνεται.

To απόσπασμα με τους κόκκινους χαρακτήρες είναι λόγια της μαύρης Αμερικανίδας τραγουδίστριας Billie Holiday – ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ, Η ΚΥΡΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ, εκδ. ΑΓΡΑ, Αθήνα 1984, σελ. 100-101

Κάθε πιθανή ομοιότητα των χαρακτήρων με πραγματικά πρόσωπα είναι τελείως τυχαία.

Κώστας Λαδόπουλος
Στοκχόλμη, ένα Σάββατο
του 2009